Ile trwa cieczka u psa?
Pierwsz cieszka to wyznacznik dojrzałości płciowej suczki. W tym czasie należy przemyśleś, czy pies ma być rozmnażany. Podejmując tą decyzję należy również uwzględnić zdrowie psa i dojrzałość psychiczną. Samica, która nie jest gotowa psychicznie na macierzyństwo może odrzucić swój miot. Dojrzałość emocjonalna osiągana jest przez suczkę zwykle ok. trzeciej cieczki. Z tego powodu trzeba pamiętać, że ciąża niedojrzałego psa jest bardziej ryzykowana, szczególnie ta niezaplanowana.
W artykule przeczytasz
Czym jest cieczka?
Cieczka, określana inaczej jako ruja, to naturalny etap cyklu reprodukcyjnego u suki, podczas którego może dojść do jej zapłodnienia. Podczas cieczki dochodzi do zmian hormonalnych, które przygotowują organizm suki do ewentualnego zapłodnienia.
Dlaczego psy mają cieczkę?
Suki mają cieczkę, bo to część ich cyklu rozwojowego. Cieczka to oznaka osiągnięcia dojrzałości płciowej przez samicę, a więc zdolności do rozrodu. Zdolność do rozrodu psy obu płci uzyskują zwykle w chwili, gdy osiągną masę typową dla dorosłych osobników swojej rasy.
Ile trwa cieczka u psa?
Prawidłowy czas trwania cieczki u suczki z ustabilizowanym cyklem płciowym waha się od 2. do 4. tygodni. Z reguły przyjmuje się, że średnio cieczka u psa trwa 3 tygodnie, jednak płodność występuje w fazie estrus, czyli cieczki właściwej, która trwa zwykle od 7. do 9. dni. Zazwyczaj suczki przechodzą cieczkę 2 razy do roku, co 6-7 miesięcy, zwykle jesienią i wiosną.
Czas trwania cieczka zależy od:
- Rasy psa – mniejsze rasy mają zwykle krótszą cieczkę
- Wieku – młodsze samice mogą mieć nieregularne cieczki, które z wiekiem stabilizują się.
- Zdrowia – ogólny stan zdrowia suki może wpływać na regularność i długość cieczki
- Środowiska – stres i zmiany w środowisku mogą wpływać na cykl cieczki, np. dostęp do wartościowego pożywienia, śmierć opiekuna, pobyt w schronisku
- Genetyki – predyspozycje genetyczne również odgrywają rolę, gdyż konkretne rasy psów obciążone chorobami układu rozrodczego
Etapy cieczki u psa
Ruja u suczek przebiega według powtarzalnego schematu składającego się z czterech następujących po sobie faz.
Proestrus (faza przedrujowa)
To etap poprzedzający ruję, będący fazą wstępną cieczki. Podczas tej fazy u suczki pojawiają się pierwsze krople o głębokim czerwonym kolorze z feromonami, które wabią psy. Srom staje się przekrwiony i obrzęknięty. W przypadku suk z silnym instynktem higieny pojawia się wzmożone wylizywanie sromu. W fazie proestrus suczka nie jest jeszcze gotowa do kopulacji. Mimo zainteresowania ze strony psów samica może reagować agresją. W okresie tym suka pije więcej, częściej też sika, pozostawiając samcom znaki zapachowe. Okres ten trwa od 3 do 17 dni.
Estrus (faza rujowa)
Podczas tej fazy cieczki wydzielina z pochwy staje się bardziej różowa, rzadsza i jaśniejsza. Suka jest gotowa do pokrycia. Przyjmuje łagodną postawę do samców, unosi ogon i wygina grzbiet. Faza ta trwa ok 9 dni i może w niej dojść do zapłodnienia.
Diestrus (faza po rui)
Faza podtrzymania ciąży to okres, w którym rozpoczyna się produkcja progesteronu. Dzieje się tak bez względu na to, czy suka została zapłodniona czy też nie. Okres ten trwa 70-80 dni i jest on nieco dłuższy od czasu trwania ciąży u psa. Pod koniec tej fazy cieczki poziom progesteronu spada, a rośnie poziom prolaktyny, która odpowiada za pobudzenie organizmu do produkcji mleka. U samic, które nie zostały zapłonione może w tym okresie pojawić się ciąża urojona.
Anestrus (faza spoczynku)
Faza bezrujowa to okres, w którym poziom hormonów wraca do normy, suka nie wykazuje aktywności płciowej. Organizm w tym okresie może się zregenerować przed pojawieniem się kolejnej cieczki.
Jakie są objawy cieczki u psa?
W fazie pierwszej objawami cieczki są:
- obrzęk i zaczerwienienie sromu
- ciemnoczerwona wydzielina ze sromu
- wzmożone wylizywanie sromu
- zwiększona agresja wobec samców
- wzmożone sikanie, w celu pozostawiania zapachu
W fazie drugiej objawami cieczki u suki są:
- zmienne nastroje, od wzmożonej aktywności do apatii
- zmiana koloru wydzieliny na różową, jasnożółtą i dalej do bezbarwnej
- podnoszenie ogona i wyginanie grzbietu
Jak radzić sobie z cieczką u psa?
Cieczka choć jest zjawiskiem naturalnym i nieuniknionym w życiu każdej suczki, to jest też dość problematyczna zarówno z perspektywy opiekunów, jak i samego psa. W sklepach zoologicznych znajdzie produkty, które pomogą psu i Tobie przejść przez ten okres.
Pielęgnacja
Pielęgnacja psa w czasie cieczki jest potrzebna, by zapobiec potencjalnym infekcjom. Opiekun poprzez regularne, delikatne mycie okolic intymnych zapewni psu czystość, a poprzez zastosowanie majtek na cieczkę ograniczy możliwość samopielęgnacji, która może wzmóc się u suczki w czasie rui.
Środki higieniczne
W czasie, gdy plamienie suczki w fazie pierwszej jest bardzo mocne i sprawia właścicielom problemy możliwe jest zastosowanie majtek z wymiennymi wkładkami higienicznymi, które zabezpieczą mieszkanie przed zabrudzeniem. Suczka nie powinna być w nich zabierana na spacery.
Antykoncepcja dla suczki
Jednym z podstawowych sposobów na zapobieganie ciąży u suki jest umiejętność określenia dni płodnych i odseparowanie w tym czasie suki od samców. Ponieważ jednak określenie dni płodnych nie jest możliwe do jednoznacznego wyznaczenia poprzez ich wyliczenie, warto obserwować zmiany koloru wydzieliny ze sromu. W czasie, gdy wydzielina jest już znacznie jaśniejsza i rzadsza, a suczka przestaje reagować agresywnie wobec psów warto wybierać się z nią na spacery w okienkach pomiędzy tradycyjnymi spacerami właścicieli psów w okolicy. W czasie rui warto zrezygnować ze spacerów po wybiegach czy parkach. Psa zawsze trzeba trzymać na smyczy.
Jedynym bezwzględnie skutecznym sposobem uniknięcia ciąży u suczki jest przeprowadzenie zabiegu sterylizacji bądź kastracji.
Innym sposobem na zabezpieczenie suczki przed ciążą jest zastrzyk z hormonami, który przesuwa wystąpienie cieczki. Zastrzyk podaje się na około 2 miesiące przed wystąpieniem cieczki. Antykoncepcja hormonalna ma jednak pewne wady: zwiększa ryzyko zapalenia macicy, ropomacicza, guzów gruczołów mlekowych czy guzów jajników. Antykoncepcji hormonalnej nie wolno stosować przed pojawieniem się pierwszej cieczki. Jest to metoda, którą można zastosować u dojrzałych płciowo suk.
FAQs
Czy wszystkie psy mają cieczkę w tym samym wieku?
Moment wystąpienia pierwszej cieczki u psa uzależniony jest od czasu, w którym suczka osiąga dojrzałość płciową. Psy ras małych dojrzewają szybciej, a pierwsza cieczka może się u nich pojawić już w 6. miesiącu życia. U psów ras średniej wielkości pierwsza cieczka powinna pojawić się pomiędzy 6. a 12. miesiącem życia. U psów ras dużych pierwsza cieczka powinna pojawić się między 12. a 24. miesiącem życia.
Jak długo trwa okres płodny u suki?
Okres płodny u suki trwa około 9 dni, występuje on w fazie rujowej, a jej szczyt przypada zwykle między 10. a 14. dniem cieczki.
Czy można sterylizować psa w czasie cieczki?
Sterylizacja/kastracja nie jest zalecana w czasie trwania cieczki. Podczas cieczki tkanki narządów rozrodczych są bardziej ukrwione, co zwiększa niebezpieczeństwo powikłań. Weterynarze często sugerują odczekanie kilku tygodni po zakończeniu cieczki, aby zmniejszyć ryzyko m.in.: krwotoku.
Czy pies odczuwa ból podczas cieczki?
Suczka nie powinna odczuwać bólu podczas cieczki. Na pewno czuje dyskomfort wynikający ze skurczów macicy oraz obrzęku sromu i krwawienia. Jeśli pies wykazuje oznaki silnego bólu lub niepokoju, warto skonsultować się z weterynarzem, aby wykluczyć inne problemy zdrowotne.
Jak długo pies krwawi podczas cieczki?
Krwawienie podczas cieczki trwa zazwyczaj około tygodnia.
Źródła
G. Meadows, E. Flint, Poradnik opiekuna Pies, wyd. RM, Warszawa 2012.
S. Winkler, Psy, wyd. Bauer-Weltbild Media Sp. z o.o., Warszawa 2010.
B. Fogle Psy zdrowie cz.1, wyd.DK Book, Warszawa 2008.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
