Choroba chwiejnego chodu kotów
W artykule przeczytasz
Czym jest choroba chwiejnego chodu kotów?
Choroba chwiejnego chodu kotów (staggering disease, wobbly cat syndrome) to rzadkie zaburzenie neurologiczne powodujące u kotów ataksję – czyli utratę koordynacji ruchowej. Zwierzę ma chwiejny chód, potyka się i traci równowagę.
Warto wiedzieć: za główną przyczynę choroby uznaje się wirus Rustrela (RusV), którego rezerwuarem są prawdopodobnie gryzonie leśne.
Objawy kliniczne choroby chwiejnego chodu u kotów
Objawy kliniczne choroby chwiejnego chodu są głównie neurologiczne i obejmują zaburzenia równowagi oraz zmiany w zachowaniu. Typowe symptomy to:
- chwiejny, sztywny chód i ataksja kończyn,
- niemożność cofania pazurów,
- drżenia, drgawki, nadwrażliwość na bodźce,
- zmiany behawioralne: apatia, otępienie, nadmierna wokalizacja.
Warto wiedzieć: choroba może trwać od kilku dni do ponad roku, ale u większości kotów kończy się śmiercią lub eutanazją.
Przyczyny choroby chwiejnego chodu u kotów
Główną przyczyną choroby chwiejnego chodu u kotów jest wirus Rustrela (RusV), który atakuje ośrodkowy układ nerwowy. Koty mogą się zarazić, polując na zakażone myszy.
Warto wiedzieć: dawniej sądzono, że choroba jest związana z wirusem Borna (BoDV-1) lub toksynami środowiskowymi, jednak obecnie te teorie uznaje się za mało prawdopodobne.
Diagnostyka choroby chwiejnego chodu
Diagnostyka choroby chwiejnego chodu u kotów polega na łączeniu objawów klinicznych z badaniami laboratoryjnymi. Najczęściej wykorzystuje się testy PCR i immunohistochemię do wykrycia RusV, a także MRI w celu wykluczenia innych schorzeń neurologicznych.
Warto wiedzieć: ponieważ choroba nie ma objawów unikalnych, konieczne jest różnicowanie jej z innymi przyczynami ataksji u kota, np. urazami czy hipoplazją móżdżku.
- PCR i RT-qPCR – wykrycie materiału genetycznego RusV,
- badania histopatologiczne – typowe zapalenie mózgu i rdzenia,
- obrazowanie (MRI) – wykluczenie guzów i urazów.
Leczenie i profilaktyka choroby chwiejnego chodu u kotów
W przypadku choroby chwiejnego chodu kotów (wobbly cat syndrome) nie ma obecnie leczenia przyczynowego – nie opracowano skutecznych leków przeciwwirusowych ani szczepionki. Terapia ma jedynie charakter objawowy i polega na zapewnieniu kotu maksymalnego komfortu, ograniczaniu bólu oraz minimalizowaniu stresu. Niestety, u większości zwierząt choroba postępuje i kończy się śmiercią lub koniecznością eutanazji, choć opisywane są także przypadki częściowej lub całkowitej poprawy.
Profilaktyka opiera się głównie na ograniczeniu kontaktu z potencjalnym źródłem zakażenia – szczególnie z gryzoniami i środowiskiem leśnym, gdzie stwierdzano wirusa Rustrela. Koty niewychodzące mają więc znacznie mniejsze ryzyko zachorowania, choć rezygnacja z wyjść na zewnątrz może pogarszać ich dobrostan. Dlatego decyzję o utrzymaniu kota w domu warto dostosować indywidualnie, porównując korzyści zdrowotne z potrzebami behawioralnymi zwierzęcia.
Ryzyko zoonotyczne
Ryzyko zoonotyczne choroby chwiejnego chodu u kotów jest obecnie niepotwierdzone – brak dowodów na zakażenia ludzi wirusem Rustrela. Badania wskazują, że RusV atakuje koty i niektóre gatunki dzikich zwierząt, ale nie ma przypadków chorób u ludzi związanych z kontaktem z kotami.
Warto wiedzieć: choć RusV jest genetycznie podobny do wirusa różyczki, nie odnotowano przeniesienia na człowieka.
FAQs
Czy choroba chwiejnego chodu jest zaraźliwa?
Nie ma dowodów, że wobbly cat syndrome (RusV) zaraża ludzi. Zakażenie między kotami też nie jest potwierdzone. Największe ryzyko to polowanie na zakażone gryzonie. Ogranicz wyjścia do lasu i kontakt z myszami.
Co zrobić, gdy mój kot się chwieje?
Jeśli możesz, nagraj film przedstawiający chwiejny chód o kota i zaplanuj pilnie konsultację u lekarza weterynarii.
Źródła
Z. Gliński, A. Żmuda, Choroba chwiejnego chodu kotów, http://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-2919e290-6031-47a2-acfb-50f5e64bfac8/c/Choroba_chwiejnego_chodu_kotow.pdf (dostęp: 29.8.2025).
H. De Bosschere, S. Roels, E. Vanopdenbosch, L. Bode, H. Ludwig, Staggering Disease in a Cat: The First Case of Borna Disease Virus Infection in a Belgian Cat, https://jarvm.com/articles/Vol2Iss3/DEBOSCHERREJARVMVol2No304.pdf (dostęp: 29.8.2025).
GUIDELINE for Staggering Disease, https://www.abcdcatsvets.org/guideline-for-staggering-disease/?PageSpeed=noscript&pdf=7206 (dostęp: 29.8.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
