Świąd u psa
Twój pies drapie się częściej niż zwykle, gryzie łapy, ociera o meble albo obsesyjnie wylizuje jedno miejsce? Świąd to jeden z najczęstszych powodów, dla których opiekunowie psów trafiają do weterynarza. Ale nie zawsze chodzi tylko o „zwykłe swędzenie”. Drapanie może oznaczać alergię, problemy skórne, a czasem też poważniejsze, ukryte schorzenia ogólnoustrojowe. Zerknijmy więc na najczęstsze przyczyny świądu u psa – kiedy trzeba działać od razu, na czym polega leczenie i jak na co dzień pielęgnować pupila z problemami dermatologicznymi.
W artykule przeczytasz
Co to jest świąd?
Świąd to nic innego jak uporczywe swędzenie, które sprawia, że pies zaczyna się drapać, lizać, ocierać o różne powierzchnie albo gryźć swoją skórę. To nie choroba, tylko objaw — znak, że w organizmie (choć najczęściej w skórze) coś nie gra. W praktyce świąd może mieć różne natężenie: od okazjonalnego drapania, po nieustanne, mocne drapanie, które prowadzi do ran, wyłysiałych miejsc, a nawet zakażeń skóry.
Co powoduje świąd skóry u psa?
Świąd u psa może z pozoru wydawać się błahostką, ale jeśli go zignorujesz, skutki mogą być naprawdę przykre. Ciągłe drapanie prowadzi do ran, zadrapań i otarć, które goją się długo i trudno. Niektóre z nich, zwłaszcza wilgotne rany typu hot-spot, są wyjątkowo bolesne i potrafią błyskawicznie się rozprzestrzeniać. Uszkodzona skóra to wręcz zaproszenie dla bakterii i grzybów — rozwijają się tam szybko, pogarszając stan psa.
Intensywne drapanie często kończy się miejscowym łysieniem, a sierść w tych miejscach może już nie odrosnąć. Skóra robi się czerwona, podrażniona i bolesna, a to zwykle wymaga leczenia farmakologicznego. Zaniedbany, przewlekły świąd może przejść w poważne choroby skóry, które trudno wyleczyć.
Ale świąd to nie tylko problem fizyczny. Pies zaczyna się denerwować, staje się drażliwy, a czasem nawet agresywny. Po prostu cierpi — i daje ci to wyraźnie do zrozumienia swoim zachowaniem.
Jakie rasy psów są bardziej narażone na świąd?
Niektóre rasy psów są bardziej podatne na świąd i problemy skórne niż inne. Powody są różne — od genetyki, przez wiek i ogólny stan zdrowia, aż po specyficzną budowę skóry.
| Rasa psa | Typowe problemy skórne |
|---|---|
| Buldog angielski, Mops, Shar pei | Infekcje w fałdach skórnych, świąd |
| Labrador, Golden retriever | Atopowe zapalenie skóry, alergie środowiskowe |
| Bokser, York, Westie, Owczarek niemiecki | Alergie pokarmowe, atopia |
Jakie mogą być przyczyny świądu u psa?
Świąd skóry u psa może mieć mnóstwo różnych przyczyn — od całkiem błahych po takie, które wymagają leczenia u weterynarza. Najczęściej winowajcami są alergie: pokarmowe, wziewne albo kontaktowe. Często pomijanym czynnikiem jest stres — a to jedna z najbardziej niedocenianych przyczyn swędzenia. Do tego dochodzą zakażenia bakteryjne i grzybicze, które pojawiają się jako efekt intensywnego drapania i ran. No i pasożyty — mali wrogowie, którzy potrafią narobić dużych szkód.
Ale to jeszcze nie wszystko. Do innych przyczyn świądu u psa należą zaburzenia hormonalne, takie jak niedoczynność lub nadczynność tarczycy, zespół Cushinga czy cukrzyca. Skóra może też reagować na podrażnienia mechaniczne albo środowiskowe — przesuszenie przez klimatyzację, zbyt częste kąpiele, kontakt z drażniącymi substancjami (np. pokrzywa), czy używanie nieodpowiednich kosmetyków do pielęgnacji.
Nie można też zapominać o diecie. Braki w składnikach odżywczych — szczególnie w niezbędnych kwasach tłuszczowych, witaminach i białku — osłabiają naturalną barierę ochronną skóry i zwiększają ryzyko problemów dermatologicznych.
Alergia
Alergie to prawdziwa zmora wielu psów. Układ odpornościowy zaczyna reagować zbyt intensywnie na coś, co normalnie nie powinno mu szkodzić.
- Alergia pokarmowa – reakcja na składnik karmy (najczęściej białko, np. kurczaka, wołowinę, nabiał czy soję). Co ciekawe, objawy mogą pojawić się nawet po wielu miesiącach jedzenia tej samej karmy!
- Alergia wziewna – uczulenie na pyłki, kurz, roztocza lub pleśnie. Zwykle ma charakter sezonowy, ale u bardziej wrażliwych psów może dokuczać przez cały rok.
- Alergia kontaktowa – reakcja skóry na kontakt z konkretną substancją, np. proszkiem do prania, szamponem, materiałem legowiska czy nawet trawą.
Typowe objawy alergii to intensywne drapanie, wylizywanie łap i ciała, a także zaczerwienienie skóry — szczególnie w okolicach pyska, uszu i łap.
Stres
Stres u psa może objawiać się na wiele sposobów — od nadmiernego szczekania, przez nerwowość, aż po kompulsywne drapanie się. Pies często drapie się, żeby rozładować napięcie emocjonalne. Zarówno stres, jak i jego efekt — świąd i drapanie — mogą mieć różne źródła:
- Zmiany w domu (np. przeprowadzka, śmierć psiego towarzysza, pojawienie się nowego domownika — dziecka albo innego zwierzaka),
- Zbyt mało ruchu, brak zajęcia w czasie nieobecności opiekuna lub ograniczony kontakt z ludźmi,
- Nuda, samotność, brak bodźców stymulujących psychicznie,
- Głośne dźwięki, takie jak grzmoty, wystrzały czy fajerwerki.
Objawy stresu to m.in. kompulsywne drapanie, wylizywanie łap, podgryzanie skóry, nerwowość, a czasem wręcz przeciwnie — apatia lub nadmierna pobudliwość.
Zakażenia
Drapanie może prowadzić do uszkodzeń skóry, a wtedy otwiera się furtka dla bakterii i grzybów. Wnikają w powstałe rany, powodując stan zapalny i nadkażenie. Świąd się nasila, skóra robi się czerwona, pojawiają się krostki, strupy, a czasem też bardzo nieprzyjemny zapach.
Najczęstszą przyczyną zakażeń są bakterie — zwykle towarzyszą alergiom i wcześniejszym uszkodzeniom skóry. Drugim częstym winowajcą są grzyby. Grzybica rozwija się szczególnie chętnie w wilgotnych miejscach na ciele psa — zwłaszcza tam, gdzie pies intensywnie się liże albo gryzie.
Objawy zakażenia to nie tylko uporczywy świąd. Często dochodzi do zaczerwienienia fałd skórnych, przestrzeni między palcami, pojawiają się krosty, łupież, przetłuszczona sierść, a nawet rany i nieprzyjemny zapach.
Pasożyty
Pchły, świerzbowce, wszy czy nużeńce to mikroskopijne pasożyty, które potrafią zamienić życie psa w prawdziwą udrękę. Zwierzak drapie się wtedy niemal bez przerwy — i w dzień, i w nocy. Co ważne, brak widocznych pcheł wcale nie oznacza, że ich nie ma. Czasem wystarczy jedna, żeby pies zaczął się intensywnie drapać.
Do najgroźniejszych pasożytów skórnych u psów zaliczamy:
- Pchły — mogą wywoływać alergiczne pchle zapalenie skóry,
- Świerzbowce — odpowiedzialne za silnie swędzący świerzb,
- Nużeńce — powodują nużycę, która najczęściej dotyka młode psy lub te z obniżoną odpornością.
Typowe objawy obecności pasożytów to intensywne drapanie, zaczerwienienia, strupy, wypadanie sierści. Zmiany skórne mogą pojawić się lokalnie, ale też objąć całe ciało psa.
Jak zdiagnozować przyczynę świądu u psa?
Diagnostyka świądu u psa przebiega etapami. Weterynarz, oprócz dokładnego obejrzenia zwierzaka, przeprowadza też szczegółowy wywiad z opiekunem. Odnosi się przy tym do widocznych objawów — takich jak obecność pasożytów, strupy, krosty, rany czy oznaki infekcji.
Następnie lekarz może pobrać zeskrobiny skóry, wymazy albo próbki sierści, które zostaną przebadane pod mikroskopem. Dzięki temu można potwierdzić (lub wykluczyć) obecność pasożytów, grzybów i bakterii.
W razie potrzeby weterynarz zleca też badania krwi — np. w kierunku chorób endokrynnych — albo wykonuje testy alergiczne (z krwi lub skóry), by sprawdzić, czy przyczyną świądu nie jest alergia.
Leczenie: co można dać psu na świąd?
Jeśli pies zaczyna się drapać, warto działać szybko — jeszcze zanim traficie do weterynarza. Niektóre domowe środki zaradcze mogą przynieść mu ulgę już na starcie.
Zacznij od podstaw: regularnie stosuj środki przeciwpasożytnicze — mogą to być krople typu spot-on, obroże albo tabletki. Jednocześnie zadbaj o czystość otoczenia psa: wypierz legowiska, koce i dywaniki w łagodnych, hipoalergicznych detergentach.
Kąp psa w specjalistycznych szamponach o działaniu przeciwalergicznym i przeciwgrzybiczym, np. z dodatkiem chlorheksydyny. W regeneracji skóry pomogą też naturalne preparaty z aloesem, owsem czy witaminą A — mają działanie kojące, nawilżające i przyspieszające gojenie.
Nie zapomnij o diecie! Najlepiej, jeśli opiera się na jednym źródle białka zwierzęcego. Suplementacja kwasów omega-3 i -6, cynku, biotyny i witamin z grupy B poprawia kondycję skóry i sierści.
Jeśli podejrzewasz, że świąd u psa jest wywołany stresem, zadbaj o odpowiednią ilość aktywności fizycznej i stymulacji umysłowej. Gdy zostaje sam w domu, zostaw mu maty węchowe, gryzaki albo zabawki logiczne — pomogą zająć mu głowę. U psów lękowych można wspomóc się suplementami wyciszającymi, takimi jak melisa, waleriana czy tryptofan, ale warto też popracować nad lękiem z behawiorystą.
Odkrycie przyczyny świądu to już połowa sukcesu. Im szybciej zareagujesz, tym większa szansa, że unikniecie powikłań, długiego leczenia i zbędnego cierpienia pupila.
Źródła
M. Lorenz, T. Mark, P. Demars, Od objawu do rozpoznania. Postępowanie diagnostyczne u małych zwierząt, wyd. Galaktyka, Łódź 2010.
C. Pucheu-Haston, Postępowanie diagnostyczne w przypadku świądu u psów, https://magwet.pl/wpd/39422,postepowanie-diagnostyczne-w-przypadku-swiadu-u-psow?srsltid=AfmBOoqUVjejcLY4clfx8NlFpsUsKBzpFsos5h604PPie8vm3Fgf7sRN (dostęp: 04.03.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
