Wstrząs mózgu u psa
Cześć. Twój pies miał uraz, w którym potrubowana została jego głowa? W zasadzie każdy taki przypadek powinien zostać skonsultowany z lekarzem weterynarii. Wstrząs mózgu jest w takich przypadkach jednym z najczęstszych następstw. Jeżeli Twój pies zaczyna się zataczać, nie potrafi ustać i zaczyna się przewracać, to nie trać czasu i zabierz go do lekarza.
W tym artykule przedstawiłem rodzaje pierwtonych i wtórnych uszkodzeń czaszki, objawy wstrząśnienia mózgu, sposób w jaki diagnozuje się i leczy ten uraz. Informacje w tym artykule opracowałem m.in. na podstawie książki dotyczącej intensywnej terapii psów i kotów, którą polecam w bibliografii na końcu tekstu.
W artykule przeczytasz
Jakie urazy czaszki może mieć pies?
Urazy czaszki u psów klasyfikuje się ze względu na rodzaj powstałego obrażenia. Na tej podstawie wskazać można pierwotne uszkodzenia czaszki, tj.:
- Wstrząśnienie mózgu – to sytuacja, w której pies przejściowo traci świadomość, na skutek potrząśnienia mózgu w czaszcze w trakcie urazu. Przy słabym wstrząśnieniu pies wstaje po kilku minutach i nie powinny wystąpić u niego później żadne inne objawy.
- Stłuczenie mózgu – silny uraz prowadzi w tym przypadku do uszkodzenia tkanki mózgu, co prowadzi do obrzęku, a nawet krwawienia wewnątrz czaszki, które może doprowadzić do powstania krwiaka. W tak ciężkim przypadku dochodzi do silnych zaburzeń neurologicznych – pies może stracić świadomość na dłuższy czas, może nie odzyskać przytomności i nawet umrzeć.
- Rozerwanie tkanki mózgu – podczas bardzo silnego obrażenia może również dojść do utraty ciągłości tkanki śródmiąższowej mózgu, może do tego doprowadzić choćby złamanie z przemieszczeniem kości czaszki do wnętrzna czaszki.
Uszkodzenie wtórne następuje na skutek procesów biochemicznych, które przebiegają w samym mózgu po uszkodzeniu pierwotnym. Procesy te mogą mieć związek z niedotlenieniem oraz niedokrwieniem mózgu.
Zarówno pierwotne, jak i wtórne urazy w obrębie czaszki prowadzą do obrzęku mózgu, który stanowi jedną z najważniejszych przyczyn podniesienia ciśnienia śródczaszkowego (ICP).
Jakie są objawy wstrząsu i uszkodzenia mózgu u psa?
Tak naprawdę można mówić o wstrząśnieniu lub stłuczeniu mózgu. W przypadku słabego wstrząsu pies traci chwilowo świadomość, a po jej powrocie inne objawy nie powinny się pojawić.
W ciężkich przypadkach objawy mogą być bardziej różnorodne:
- w momencie, gdy pies straci świadomość źrenice są szeroko rozwarte, a gałki oczne drżą i są rozbiegane,
- poszkodowany pies w stanie utraty świadomości może mimowolnie oddać mocz i kał,
- podrażnienie pnia mózgu wywołuje drgawki kończyn, chwytanie pyskiem powietrza lub znajdującego się obok człowieka,
- jeżeli do zaburzeń dołączy porażenie kończyn, to jest to czytelny znak, że doszło do uszkodzenia tkanki mózgu.
Jak postąpić z psem po urazie czaszki?
Psa, który uległ wypadkowi z utratą świadomości lepiej nie głaskać, gdyż mimowolnie może Cię ugryźć. Kluczowe jest zapewnienie zwierzęciu bezpiecznego transportu do kliniki weterynaryjnej, z asekuracją głowy. W czasie transportu samochodów powinien być intensywnie wietrzony, dobrze, by zacienić psu oczy.
Diagnostyka
Według danych statystycznych około 60% pacjentów z urazem głowy ma również uszkodzenia innych narządów. Z tego względu lekarz wykona wstępną ocenę, polegającą na:
- badaniu błon śluzowych,
- ocenie średnicy źrenic,
- ocenie czasu włośniczkowego,
- ocenie tętna,
- ocenie oddechów,
- ocenie temperatury ośrodkowej i obwodowych części ciała.
Pies po uradzie musi mieć przeprowadzone niezbędne dodatkowe badania, takie jak:
- RTG całego ciała
- USG jamy brzusznej
- badanie krwi
- badanie moczu
W sytuacji zagrożenia życia psa lekarz powinien potrafić rozróżnić dwie główne lokalizacje uszkodzeń w układzie nerwowym: jeżeli pies po urazie czaszki chodzi, to wskazuje to na uszkodzenie przodomózgowia. Jeżeli pies po urazie ma niedowład lub porażenie czterokończynowe, to wskazuje to uszkodzenie pnia mózgu.
Badania neurologiczne należy powtarzać co 30-60 minut, by kontrolować, czy stan psa nie ulega pogorszeniu.
Leczenie urazów czaszki
Po pierwsze, lekarz weterynarii ustabilizuje funkcje życiowe psa. W dalszej kolejności zacznie korygować zaburzenia wewnątrzczaszkowe. Stabilizacja zewnątrzczaszkowa ma zagwarantować prawidłowe utlenowanie tkanek. Z kolei stabilizacja wewnątrzczaszkowa ma na celu obniżenie ciśnienia śródczaszkowego i poprawę przepływu krwi.
Pies po urazie może zostać poddany płynoterapii, by szybko przywrócić objętość krążącej krwi. Tlenoterapia ma za zadanie ograniczyć objętość mózgową i obniżyć ciśnienie śródczaszkowe. Do obniżenia ciśnienia krwi lekarz może zastosować środki hiperosmotyczne. Poza tym niezbędne może okazać się leczenie przeciwbólowe, przeciwdrgawkowe oraz zabieg chirurgicznym.
Myślę jednak, że szczegółowa procedura leczenia nie jest nam potrzebna. Zadaniem opiekuna jest szybkie i bezpieczne dla psa i człowieka, przetransportowanie zwierzęcia do lekarza weterynarii.
Rokowania
W przypadku psów, w przeciwieństwie do ludzi, duże obszary korowe i podkorowe nie spełniają tak ważnych funkcji. Dlatego, nawet w przypadku ciężkich uszkodzeń mózgu u psa, możliwe jest doprowadzenie psa do pozytywnego stanu klinicznego.
Źródła
J. Monkiewicz, K. Rogowska, J. Wajdzik, Kynologia. Wiedza o psie, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011.
F. Vigano, Intensywna terapia psów i kotów, wyd. edra Urban&Partner, Wrocław 2016.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
