Zmysł słuchu jest u psów bardzo dobrze rozwinięty. Psy potrafią usłyszeć dźwięki, które dla nas są zupełnie niesłyszalne. Ważną funkcją psiego słuchu jest komunikowanie w sytuacjach, gdy wzrok jest ograniczony przez odległość lub przeszkody. Zmysł słuchu jest kluczem do zrozumienia psich zachowań, reakcji na różne bodźce i umiejętności przetrwania. W tym artykule przygotowałem na ten temat kilka ciekawostek, m.in.:
- z jakiej odległości słyszy pies
- jak dobry jest słuch psa
- czy pies słyszy lepiej niż człowiek
- jaki dźwięk denerwuje psy
W artykule przeczytasz
Jak zbudowane jest ucho psa?
Ucho psa zbudowane jest podobnie, jak ludzkie ucho, z 3 część. Ucho zewnętrzne składa się z małżowiny i zewnętrznego przewodu słuchowego. Część środkowa składa się z błony bębenkowej, kostek słuchowych (młoteczek, kowadełko, strzemiączko) i trąbki Eustachiusza. Część wewnętrzna to narząd równowagi tzw. ucho wewnętrzne, zbudowane z przewodów półkolistych i ślimaka.
Jak słyszy pies? Oto prosty opis tego mechanizmu: ucho psa ma kształt lejka, to właśnie dzięki takiej budowie pies manewrując małżowiną, może skupiać fale dźwiękowe. Fale te kierowane są przez zewnętrzny przewód słuchowych do błony bębenkowej, a ta przejmuje drżenia, przekazując je w głąb ucha. Drgania są przenoszone przez młoteczek, kowadełko i strzemiączko, a dalej do włosków komórek słuchowych. Włoski te w czasie drgań zostają pobudzone i wysyłają impulsy odpowiednimi neuronami do ośrodka słuchu.
Czy pies ma lepszy słuch od człowieka?
Dźwięk, którego częstotliwość mierzona jest w hercach, jest słyszany przez psy w o wiele szerszym zakresie. Zdrowy człowiek słyszy dźwięki od 20 do 20 000 Hz. Pies natomiast słyszy dźwięki od 20 do 65 000 Hz. Ponadto dźwięki odbierane przez psy wykraczają poza możliwości ucha ludzkiego. Pies słyszy ultradźwięki z odległości 0,5 km i potrafi je zlokalizować. Ultradźwięków człowiek nie słyszy w ogóle.
Pies bardzo dobrze radzi sobie z rozróżnianiem dźwięków, które nieznacznie różnią się częstotliwością i barwą. Psy mają też doskonałą pamięć słuchową, z tego powodu potrafią poznać swoich bliskich po dźwięku ich kroków i głosie oraz potrafią bezbłędnie je odróżnić od tych wydawanych przez obcych. Słuch psa posiada też zdolność rozpoznania znanych sobie dźwięków z dużych odległości.
Ciekawostki o słuchu psów
- Wyższe częstotliwości przenoszą wyższe dźwięki, których psy mogą nie lubić. Duże natężenia dźwięków są dla psów nieprzyjemne, zwłaszcza gdy nie są do nich przyzwyczajone. Takie dźwięki mogą psom uszkodzić słuch.
- Pies długo przebywający w ciszy, naturalnie zwiększy czułość swojego słuchu.
- Komórki słuchowe psa mogą zostać uszkodzone przez leki. Ubytek słuchu u psa może spowodować chinina i aspiryna.
- Warto pamiętać, że dźwięk traci siłę w towarzystwie innych bodźców, dlatego wydając psu komendy, nie należy go dotykać.
- Ile razy pies ma lepszy słuch od człowieka? ostrość słuchu u psa może być nawet 10-krotnie większa niż u człowieka. Dla przykładu: dźwięk, który dla człowieka będzie ledwo słyszalny z odległość 6 m od źródła, psy mogą usłyszeć z 25 m.
- Psy są w stanie usłyszeć oznaki nadchodzącej burzy, która musiałaby być 10 km bliżej, by usłyszał ją człowiek. Właśnie z tego powodu psy bardzo często reagują swoim zachowaniem na zjawiska, które dla człowieka nie są jeszcze możliwe do spostrzeżenia zmysłami.
Jakie dźwięki są przyjemne dla psa?
Niższe dźwięki są dla psa przyjemniejsze w odbiorze. Z tego powodu przemawiając do psa powinno się mówić cicho, przyjaźnie i modulować głos odpowiednio do sytuacji. Dotyczy to także informowania psa o naszym niezadowoleniu. Nagana słowna powinna być wydana głosem o innym zabarwieniu tj. stanowczym, twardym, a nie krzykiem.
Dźwięki, które uspokajają psy to przede wszystkim ciche i jednostajne dźwięki, ale także muzyka klasyczna czy odgłosy natury. Każde z nich tworzą spokojne tło, które może działać kojąco na psa. Spokojne melodie, szczególnie utwory o wolnym tempie i niskich tonach, które znajdziesz w utworach klasycznych. Dźwięki takie jak szum wiatru, szum wody czy śpiew ptaków również mają walory uspokajające. Biały szum, w postaci szumu wentylatora lub klimatyzacji, mogą pomóc psu się wyciszyć.
Jakie dźwięki są nieprzyjemne dla psa?
Psa stresują dźwięki o wyższych częstotliwościach. Hałas również drażni psy, a oznacza on dla nich natłok wielu dźwięków, a także jednorazowy lub powtarzający są nagły, niespodziewany głośny dźwięk. Drażniące dźwięki to m.in.:
- Huk petard, wystrzały fajerwerków
- Grzmoty burzowe, deszcz tłukący o silne rezonatory np. blaszany dach
- Sygnały syren alarmowych: policji, karetki, straży pożarnej
- Głośna muzyka
Reakcja psa na nieprzyjemne dźwięki może być różna, w zależności od intensywności dźwięku i indywidualnych cech psa czy jego doświadczeń. Pies może zacząć się trząść, chować lub szukać schronienia. Niektóre psy mogą zareagować agresywnie, szczekając, warcząc, a nawet próbując ugryźć swojego opiekuna. Inne mogą starać się ignorować nieprzyjemny dźwięk, udając, że go nie słyszą. Pies może próbować uciec z miejsca, gdzie słyszy nieprzyjemny dźwięk. Niestety u psów lękliwych sytuacja może być na tyle stresująca, że zdeterminowane zwierzę staje się niebezpieczne dla siebie (skok przez okno, sforsowanie drzwi i bram) i innych.
Słuch psa a zachowanie równowagi
Ucho wewnętrzne mieści w sobie narząd rejestrujący położenie ciała psa, jest więc odpowiedzialne za utrzymywanie równowagi. Narząd równowagi po prostu reaguje na siłę przyciągania ziemskiego. Prostopadłe położenie względem siebie przewodów półkolistych, które znajdują się w uchu środkowym, pozwala na rozpoznanie każdej zmiany w położeniu ciała psa w dowolnym kierunku. Zmiana położenia płynu limfatycznego w przewodach półkolistych wysyła odpowiednie sygnały, które interpretowane są przez mózg jako zmiana położenia ciała. Ruch płynu limfatycznego, przy szybkich obrotach ciała nie ustaje od razy i przy szybkim zatrzymaniu prowadzi do krótkotrwałego zawrotu głowy – tak, jak u ludzi. Dodatkowo w uchu wewnętrznym znajduje się przedsionek, który również wypełniony jest płynem. Jego wnętrze wyściełane jest komórkami czuciowymi, wyposażonymi w krótkie szczecinki, na których leżą kryształy wapnia. Narząd ten rejestruje z kolei ruch ciała w górę i w dół. Połączenie obu tych narządów zapewnia psu zachowanie równowagi.
Źródła
G. Meadows, E. Flint, Pies. Pielęgnacja, zdrowie, żywienie, rasy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2012.
J. Monkiewicz, K. Rogowska, J. Wajdzik, Kynologia, wyd. UWP, Wrocław 2011.
L. Wolf Friedl, Co dolega mojemu psu? Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1997.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
