Koty dla alergików
pixabay.com/images/id-4686953/
Alergia na zwierzęta, to poważny problem dla każdego człowieka, który uwielbia koty i zawsze chciał dzielić życie z takim zwierzęciem. Niestety koty hipoalergiczne to mit, który niepotrzebnie jest utrwalany przez krzykliwe nagłówki w niektórych artykułach. Każdy kot może uczulić człowieka, jeżeli organizm traktuje białko Fel d, produkowane przez koty, jako intruza. Dobra wiadomość jest taka, że niektóre koty produkują go mniej niż inne, co daje szansę na wybranie kota dla alergika.
W artykule przeczytasz
Jak dużo ludzi ma alergię na koty?
Koty to najpopularniejsze zwierzęta towarzyszące w domach Europejczyków – zamieszkując niemal 60% gospodarstw domowych. Jednocześnie są one częstą przyczyną alergii u ludzi. Dla przykładu problem ten dotyczy 13,5% Polaków, którzy mieszkają z kotami. Badania epidemiologiczne potwierdziły, że nawet w regionach, gdzie hoduje się więcej psów, to koty uczulają częściej.
Uczulenie na kota to problem, który może dotknąć zarówno właścicieli kotów, jak i osoby, które nie mają tych zwierząt w domu. Kocie alergeny są niezwykle drobne – nawet 10 razy mniejsze od cząsteczek kurzu. Dzięki temu łatwo łączą się z większymi cząstkami kurzu, które unoszą się w powietrzu i osiadają na różnych powierzchniach, takich jak ubrania czy obuwie. To właśnie odzież człowieka często przenosi alergeny tam, gdzie kotów nie ma, np. do urzędów, szkół etc.
Szukasz karmy dla swojego kota?
Reklama
Czy alergia na kota może być niebezpieczna dla człowieka?
Alergia na koty może prowadzić do poważniejszych schorzeń, takich jak astma, alergiczny nieżyt nosa czy atopowe zapalenie skóry. Problem ten jest na tyle powszechny, że niektóre hodowle podejmują próbę wyhodowania tzw. kotów hipoalergicznych, które mają wytwarzać mniej uczulających białek. Jednak z medycznego punktu widzenia najskuteczniejszym sposobem radzenia sobie z alergią jest ograniczenie kontaktu z kocimi alergenami lub skorzystanie z terapii odczulającej. Szczególnie poleca się ją osobom, które cierpią na astmę spowodowaną pośrednią ekspozycją na kocie alergeny.
Co powoduje alergię na kota?
Wytłumaczenie, że uczulają koty, które gubią dużo sierści jest dużym uproszczeniem, ale jest w nim nieco prawdy. Jak napisałem wyżej koty wywołują u ludzi alergię poprzez białka, które wytwarza ich organizm. Białka te znajdują się m.in. w ślinie, dlatego kot, który wylizuje sierść, a następnie styka się nią z człowiekiem, może wywołać u opiekuna alergię. Także złuszczony naskórek jest biernym przekaźnikiem alergenu produkowanego w gruczołach łojowych skóry, w ślinie, moczu, łzach i krwi.
Do tej pory odkryto 8 alergenów:
- Fel d 1 (sekretoglobina – uteroglobina), produkowany jest przez gruczoły ślinowe oraz łojowe i odpowiada za 60-90% reakcji na sierść kota, w tracie lizania przenoszony jest na skórę i sierść, a przez dotykanie kota na alergika
- Fel d 2 (albumina osoczowa)
- Fel d 3 (cystatyna)
- Fel d 4 (lipokalina)
- Fel d 5 (immunoglobulina A)
- Fel d 6 (immunoglobulina M)
- Fel d 7 (lipokalina, białko gruczołów językowych tylnych)
- Fel d 8 (białko podobne do lateryny)
Na co zwrócić uwagę wybierając kota dla alergika?
Podjęcie decyzji o adpocji lub zakupie kota przez osobą z alergią powinno być dobrze przemyślane – kot to nie zabawka. Zanim przejdę do opisania kilku ras kotów, które mają mniejszy potencjał do wywoływania alergii, chciałbym wskazać na pewne cechy kotów, które mogą powodować, że są one bardziej uczulające:
- W skórze kocurów jest więcej gruczołów łojowych i tym samym są potencjalnie bardziej alergizujące od kotek.
- Niekastrowane koty produkują więcej alergizującego białka Fel d
W niektórych artykułach natknąłem się na informacje, że koty o jasnym umaszczeniu wytwarzają mniej białka Fel d w porównaniu z kotami ciemniejszymi, a także, że kocięta wytwarzają mniej alergenów niż dorosłe koty. W obu tych przypadkach nie trafiłem na artykuł naukowych, potwierdzający te hipotezy badaniami.
Jakiego kota najlepiej wybrać, jeśli ma się alergię?
Niestety nie ma na to jednoznacznej odpowiedzi, ponieważ nie ma kotów nieuczulających. Każdy kot produkuje sekretoglobinę – alergen, który u człowieka może wywołać kichanie, wodnisty katar, łzawienie z oczu, swędzenie skóry czy problemy z oddychaniem.
Kot syberyjski
Autorstwa Koteczek – Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=70900740
Pierwszą rasą kotów, które nie uczulają tak bardzo, są koty syberyjskie. Jest to kot polecany dla alergików, gdyż poziom wytwarzania najbardziej alergizującego antygenu fel d 1 jest u tych kotów bardzo niski. Ich futro doskonale chroni przed zimnem, jest nieprzemakalne i nie kołtuni się nadmiernie. Koty syberyjskie są zwierzętami inteligentnymi, jeśli tylko chcą, uczą się szybko. Uwielbiają się wspinać, lubią wodę i zabawy na śniegu. Kot syberyjski nie lubi zmian, woli ustabilizowane życie bez niespodzianek w rutynie dnia.
Neva masquerade
By Burgerhus – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=54519359
Neva masquerade to koty spokrewnione z kotem syberyjskim, przez co uważa się, że rasa ta jest mniej uczulającą od innych. Ich półdługa sierść z wodoodpornym podszerstkiem nie wymaga skomplikowanych i czasochłonnych zabiegów. Dbając o nią raz w tygodniu z pewnością nie zacznie się kołtunić. Koty neva masquerade to czworonogi czułe, łagodne o silnym instynkcie opiekuńczym wobec dzieci. Uwielbiają oddawać się pieszczotom, wspólnym zabawom z kotami i psami oraz nie mogą się obyć bez całorocznego dostępu do ogrodu. Neva masquerade różni od kotów syberyjskich kolor oczu, umaszczenie i łagodniejszy charakter.
Cornish rex
Alexandre Gonçalves, CC BY-SA 4.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0>, via Wikimedia Commons
Cornish rex to kot pozbawiony sierści, gdyż cały pokryty jest podszerstkiem. Pielęgnacja jego okrywy ogranicza się do przecierania irchową szmatką, gdyż sierść i skóra kota są bardzo delikatne. Rex kornwalijski to ciekawski i wszędobylski kot, który jest zawsze tam, gdzie coś się dzieje. Jeśli nic się nie dzieje, to chętnie układa się u boku opiekuna i zwyczajnie leniuchuje. Koty te są bardzo łagodne w obyciu, lubią bliskość z człowiekiem i innymi zwierzętami domowymi, nie ma w nich agresji i praktycznie nie używają pazurów.
Szukasz karmy dla swojego kota?
Reklama
Devon rex
pixabay.com/images/id-7396932/
Wielkouche devon rexy to z kolei koty pozbawione podszerstka i przez ten fakt problem linienia u nich jest znacznie ograniczony. Zabiegi pielęgnacyjne skupiają się na cotygodniowym przecieraniu sierści miękką szmatką, dla zachowania blasku. Królewskie koty mają wysokie potrzeby ruchowe, lubią być w centrum zainteresowania i zdecydowanie stronią od ucieczek. Poza tym chętnie uczestniczą we wszystkich spotkaniach towarzyskich. Devon rexy za najlepszego zwierzęcego przyjaciela zazwyczaj wybierają psa, bo same mają wiele psich cech.
Sfinks kanadyjski
pxfuel.com/en/free-photo-jrvik
Sfinksy to koty, które mniej uczulają z powodu braku sierści. Alergen wydzielany jest przez skórę (łój), ale w wyniku odpowiedniej pielęgnacji można ograniczyć uczulenie. Pielęgnacja tych kotów wymaga regularności zarówno w lecie (filtry na skórę, częste kąpiele), jak i zimą (mycie, ciepłe ubranka także w domu). Nagie koty to bezwzględne pieszczochy, kochają całym sercem i przez to źle znoszą rozłąkę z opiekunem. Nie znoszą nudy, muszą mieć co robić, inaczej zajmą się wszystkim, czego opiekun zdecydowanie, by sobie nie życzył. Sfinksy doskonale uzupełnią zastane stadko zwierząt domowych i będą wiernymi przyjaciółmi dla dzieci, które potrafią się z nimi obchodzić.
Kot bengalski
https://www.pikist.com/free-photo-ipvcl
Miniaturowe lamparty to kolejni kandydaci na koty dla alergików. Rasa kotów bengalskich ma mało podszerstka, dzięki czemu sezonowe linienie jest niewielkie. Futro tych kotów wymaga wyczesywania raz w tygodniu, a o jego doskonały stan należy dbać wysokowartościową dietą. Problemem, jaki może występować w domu kotów bengalskich, jest znaczenie terenu moczem. Poza tym to koty terytorialne, mające dominujący charakter. Bengale są bardzo podatne na naukę, lubią rozmawiać i pozostają bezkonfliktowymi kompanami psów czy dzieci. Koty bengalskie są towarzyskie i preferują obecność gości w domu. To koty zdrowe i jeśli nie wpakują się w tarapaty z powodu swojej ciekawości, żyją długo.
Kot orientalny krótkowłosy
pixabay.com/images/id-408696/
Koty te cechuje brak podszerstka, który znacząco ogranicza sezonowe linienie. Ich sierść trzeba wyczesywać raz na dwa tygodnie. Koty te są bardzo aktywne i z pewnością nie zadowolą się chwilą zabawy. Muszą zatem trafić w ręce osób, które znają ich potrzeby i je spełnią, organizując miejsce i czas na zabawy. Dobrze, gdyby kot orientalny mieszkał z innym aktywnym kotem lub psem, z którym znajdzie wspólny język. Koty orientalne krótkowłose są wesołe, towarzyskie i bardzo głośne.
Kot balijski
Igatto, Public domain, via Wikimedia Commons
Koty balijskie polecane są alergikom ze względu na brak podszerstka. Linienie włosa jest u nich symboliczne. Długa szata kotów balijskich nie powinna nikogo przestraszyć, gdyż nie ma tendencji do nadmiernego plątania się, dlatego wystarczy ją wyczesywać raz w tygodniu. Koty balijskie pozostają zwierzakami oddanymi, to amatorzy zabaw z wszystkimi domownikami. Koty te są ciekawskie i niestety ta ciekawość bardzo często przeradza się w natarczywość i wścibskość. Ze względu na swoją niespokojną naturę nie poleca się ich dla osób starszych.
Ashera
Wiki.ed22, CC BY-SA 4.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0>, via Wikimedia Commons
Ashera to nie tylko zwierzaki reklamowane jako koty hipoalergiczne, ale i dostępne jedynie dla ludzi bardzo zamożnych. Niestety jedyne prawo do ich hodowli miała firma Lifestyle Pets, która zakończyła działalność w 2010 roku i od tego momentu kot ashera nie jest już dostępny. Ashera były kotami bardzo aktywnymi, wymagającymi uwagi i zainteresowania ze strony opiekuna. Wykazywały przy tym wiele cech psich i tak jak one z utęsknieniem wyczekiwały pod drzwiami powrotu ukochanych ludzi. Wadą ashery z pewnością była astronomiczna cena, przysparzający problemów etap socjalizacji oraz skłonność do ucieczek, nawet przez najwyższe ogrodzenia. Ostatecznie okazało się, że ashera to tak naprawę kot savannah, tylko sprzedawany pod zastrzeżoną nazwą.
Kot rosyjski niebieski krótkowłosy
pixabay.com/images/id-3376705/
Kot rosyjski niebieski to ostania polecana rasa kotów dla alergików. Choć nie jest to kot pozbawiony podszerstka, to na jego korzyść przemawia krótka sierść niewymagająca intensywnej pielęgnacji. Kot rosyjski niebieski to domator, lubiący stabilne, spokojne otoczenie, kochającego opiekuna i pełną miskę. Nie oznacza to, że nie lubi się bawić czy jest leniem. Wręcz przeciwnie, lubi wspinaczki i zabawy w myśliwego, a także podejmie się wyzwań intelektualnych i eksploracji zakamarków domu. Przy pierwszym kontakcie może być oziębły, ale to bardziej roztropność niż brak emocji. Koty rosyjskie niebieskie krótkowłose poleca się do domów z innymi spokojnymi kotami i psami.
Podsumowanie: Czy istnieją koty hipoalergiczne?
Nie istnieją koty, które całkowicie eliminują ryzyko uczulenia, ale można podjąć kroki, by zmniejszyć reakcje alergiczne. Warto usunąć dywany i wykładziny, gdzie gromadzi się sierść i naskórek, oraz korzystać z odkurzaczy wyposażonych w filtry HEPA i oczyszczaczy powietrza. Alergicy powinni unikać spania z kotem, wymienić materac, na którym wcześniej spało zwierzę, i ograniczyć dostęp kota do sypialni.
Dodatkowym rozwiązaniem jest stosowanie środków neutralizujących białka alergizujące oraz czyszczenie mebli tapicerowanych wysoką temperaturą. Częste kąpiele kota nie są zalecane – choć tymczasowo zmniejszają ilość alergenów, mogą uszkodzić sierść i skórę kota, a także są dla niego bardzo stresujące. To metoda krótkotrwała i nieskuteczna w dłuższej perspektywie.
Źródła
K. Buczyłko, Alergeny kota: nie tylko Fel d 1 w: „Alergia”, 3/2017, s.23-28.
L. Korzon, M.L. Kowalski, Alergia na zwierzęta w: „Astma Alergia Immunologia”, 3/1998, s. 125-134.
A. J. Sybilski, Czy pozbywać się zwierząt po rozpoznaniu alergii? W: „Medycyna po Dyplomie”, marzec 2016, s. 12-17.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
Bardzo mi pomogło z moim uczuleniem 😊
Co ci pomogło? Alergolog poinformowala cie, jakie konkretnie bialko cię uczula?