Reklama

Kapibara

pixabay.com/images/id-1599766/

Kapibara, zwana także Hydrochoerus, to największy gryzoń na świecie, wywodzący się z rodziny kawiowatych, do której należą również świnki morskie. W naturze występuje w niemal całej Ameryce Południowej i części Ameryki Środkowej, zasiedlając tereny tropikalne i umiarkowane. Charakteryzuje się wodno-lądowym trybem życia, preferując otwarte przestrzenie, gdzie może oddawać się stadnemu żerowaniu.

Data aktualizacji: 22 grudnia 2023

Czy kapibara to gryzoń?

Kapibara, czyli Hydrochoerus to największy gryzoń wywodzący się z rodziny kawiowatych, a więc rodziny, do której należą również świnki morskie. Kapibara to rodzaj roślinożernego ssaka obejmujący dwa gatunki:

kapibara wielka (hydrochoerus hydrochaeris)
kapibara mała (hydrochoerus isthmius)

Kapibara wielka

Jest największym współcześnie żyjącym gatunkiem gryzonia, należącym do rodziny kawiowatych. Zamieszkuje tereny Ameryki Południowej, gdzie prowadzi roślinożerny tryb życia wodno-lądowyego. Po raz pierwszy została opisana przez Linneusza w 1766 roku jako Sus hydrochaeris, co błędnie wskazywało na przynależność do rodziny świniowatych. Kapibara wielka osiąga długość od 100 do 130 cm i wagę do 65 kg, z rekordowymi przypadkami ważącymi 91 kg (samica) i 73,5 kg (samiec). Są to zwierzęta wodno-lądowe, spędzające poranki w wodzie, a najgorętsze części dnia w błocie lub płytkich wodach. Samice osiągają dojrzałość płciową w wieku około 18 miesięcy, a ciąża trwa około 150 dni.

Kapibara mała

To gatunek gryzonia z rodziny kawiowatych. Wyodrębniona z gatunku H. hydrocharis, występuje głównie od Panamy po zachodnią Wenezuelę i Kolumbię. Preferuje bagna, ujścia rzek oraz tereny wzdłuż rzek i strumieni. Jej tryb życia – dzienny lub nocny – zależy od dostępności pożywienia oraz pory roku. Samice kapibary małej rodzą po około 120-dniowej ciąży od 1 do 7 młodych. Gatunek ten jest powszechny w Panamie, ale rzadki w Wenezueli, a stan populacji w Kolumbii jest nieznany. Zagrożeniami dla kapibary małej są wylesianie, ekspansja rolnictwa i intensywne polowania, szczególnie w Kolumbii

Jak wygląda kapibara?

Kapibara to największy gryzoń świata, który swym wyglądem przypomina wyrośniętą świnkę morską, lecz świnką morską nie jest. Największa świnka morska na świecie osiągnąć może imponujące rozmiary: długość ciała zaczyna się od ponad metra do 135 cm, waga między 35 a 65 kg, ale zwykle nie mniej niż 50 kg. Kapibary mają całe ciało pokryte szczecinowatą i cienką sierścią, która bardzo szybko wysycha z wyłącznie brązowym umaszczeniem. Zad wieńczy bardzo krótki ogonek, mierzący od 1 cm do 2 cm. Uszy osadzone są wysoko i mają długość od 6 do 7 cm. Pulchne ciało osadzone jest na niewysokich nogach, mających od 20 cm do 25 cm. Mocne łapy wyposażone są w cztery (z przodu) i trzy (z tyłu) palce połączone błoną pławną, która pozwala kapibarom doskonale pływać. Kapibara ma zęby przystosowane do żucia zielonki, a jej siekacze rosną całe życie.

Ile kosztuje kapibara?

Chcąc kupić kapibarę w Polsce, trzeba się liczyć z wydatkiem między 5000 a 6000 złotych za jednego osobnika. Kapibara bezwzględnie nie może być kupowana pojedynczo, gdyż jest zwierzęciem stadnym, a samotność wpływa na nią destrukcyjnie.

Ile żyje kapibara?

Kapibara w niewoli żyje od 8 do 10 lat, a w naturze 4-5 lat. Śmiertelność małych kapibar do 1. roku życia jest bardzo wysoka, przeżywa zaledwie 5%.

Co jedzą kapibary?

pixabay.com/images/id-6747140/

Kapibara wyróżnia się nie tylko unikalnym wyglądem, ale również specyficzną dietą. Jako zwierzę roślinożerne, jest niezwykle wybiórcza w swoich preferencjach żywieniowych. W okresie wilgotnym, aż 75% jej pożywienia stanowi ograniczona liczba roślin, nie przekraczająca sześciu różnych typów. Dodatkowo, spożywa nasiona, trawy, wybrane owoce oraz korę młodych drzew. Istotnym aspektem jej diety jest koprofagia, czyli spożywanie własnych odchodów, co pozwala na lepsze wykorzystanie składników odżywczych, takich jak białka i witaminy, oraz wspiera florę bakteryjną.

Hodowla

pixabay.com/images/id-3219344/

Hodowle kapibar nie są powszechne, ale istnieją w Kolumbii nieliczne farmy ukierunkowane na przemysł skórzany. W Polsce zwierzęta te mogą być hodowane legalnie, ale trzymanie ich w domu jest bardzo wymagające. Gryzoń dla zachowania zdrowia potrzebuje sporej przestrzeni, odpowiedniej wilgotności i pożywienia, dostępu do głębokiego zbiornika wodnego oraz najważniejszego – swojego stada. Klimat Polski zdecydowanie nie sprzyja jej hodowli, zimy są dla nich zbyt chłodne, a lata nie zapewniają optymalnych warunków wzrostu. Zimą kapibara musi być trzymana w ogrzewanym budynku.

Rozmnażanie

Kapibara osiąga dojrzałość płciową w wieku 18. miesięcy, kiedy osiągnie masę między 30 a 40 kg. Ciąża kapibary trwa 5 miesięcy i zazwyczaj rodzi raz do roku. W jednym miocie przychodzi na świat do 7 młodych, przeciętnie maluchów jest 4. Gryzoń ten nie wije gniazda, ani nie kopie nor. Poród najczęściej odbywa się tam, gdzie akurat przebywa matka. Przypadkowość miejsca sprawia, że młode narażone są na atak drapieżników. Młode kapibary rodzą się w pełni owłosione, z otwartymi oczami i z kompletem zębów. Waga noworodka to 1,5 kg. Matka do 3-4. miesiąca życia karmi młode mlekiem, ale jest to jedynie uzupełnienie diety roślinnej. Roczna kapibara niemal 16-krotnie zwiększa swoją masę w stosunku do wagi urodzeniowej, by w wieku 2 lat ważyć już około 40 kg.

Ciekawostki

Największa samica kapibary ważyła ponad 90 kg, a największy samiec prawie 74 kg.
Skóra tego gatunku w przeciwieństwie do innych gryzoni ma gruczoły potowe.
Kapibara chętnie wykorzystuje amerykańskie rancza wypasu bydła hodowlanego na swoje siedliska. Z jednej strony ma zapewniony dostęp do wody i pożywienia, a z drugiej bezpieczeństwo, o które dba hodowca, przepędzając drapieżców.
Kapibara w Ameryce Południowej jest zwierzęciem łownym uznawanym za szkodnika upraw.
Skóra tych zwierząt służy do wyrobu galanterii i jest produktem eksportowym. Natomiast mięso od zawsze było spożywane przez miejscowych Indian.
Kapibara komunikuje się ze stadem systemem dźwięków w postaci gwizdów, pisków, powarkiwań i chrząknięć oraz zapachem wydzielanym przez gruczoły okołoodbytowe, którymi znaczą teren.
Kapibary żyją w stadzie, które składa się z samca alfa i kapibar obu płci wraz z potomstwem. Średnia liczebność stada liczy od 7 do około 30 osobników. Wysoka liczebność stada zazwyczaj przypada na okres ubogi w pożywienie (marzec), a połączenie w większą kolonię, pozwala na szybsze znalezienie pożywienia.
Kapibara przed drapieżnikami chroni się albo w wysokich trawach (na lądzie jest dość powolna), albo w wodzie, w której czuje się jak ryba. Kapibara w wodzie jest szybka, świetnie pływa i nurkuje, a w pełnym zanurzeniu może wytrwać nawet 5 minut.

FAQ na temat kapibary

Co oznacza słowo kapibara?

Słowo „kapibara” pochodzi z języka plemienia Tupi i oznacza „zjadacz trawy (cienkich liści)”. Natomiast łacińska nazwa Hydrochoerus hydrochaeris (świnia wodna) to wynik osiemnastowiecznej pomyłki, gdy zaliczono ten gatunek do rodziny świniowatych.

Redakcja