Reklama

Jak widzi pies?

Za najważniejsze zmysły psów uznaje się węch i słuch, które u psów są kilkukrotnie doskonalsze od ludzkiego. Wzrok pozwala psom odbierać i interpretować światło, kolory, kształty, ruch oraz głębię, jednak odbiór tych bodźców wizualnych jest zupełnie odmienny od ludzkiego. Bardzo zaciekawił mnie ten temat już na studiach, gdy poznawałem psychofizjologię ludzkiego widzenia, dlatego w tym artykule opisałem:

Jak działa psi wzrok
Jakie kolory widzą psy
Czym różni się percepcja wzrokowa u psa i u człowieka
Jak wykorzystać wiedzę o tym, jak widzi pies w codziennych relacja ze swoim pupilem

Data aktualizacji: 31 sierpnia 2024

Jak działa wzrok psa?

Świat widziany oczami psa jest zupełnie inny pod względem kolorów, ostrości, dostrzeganych szczegółów, percepcji głębi od tego, jak świat widzą ludzie. Różnice w postrzeganiu otoczenia przez psy wynikają przede wszystkim z budowy narządu wzroku, osadzenia oczu w czaszce oraz rasy psa.

Mechanizm widzenia u psów jest zbliżony do ludzkiego, zmienia się jednak to, co ostatecznie widzi pies, a wiec barwy, zakres widzenia, szczegóły obrazu czy ich ostrość.

Jak zbudowane jest oko psa?

Gałka oczna, nerwy wzrokowe, które przekazują bodźce do mózgu, powieki i aparat łzowy to podstawowe elementy składowe aparatu wzroku u psów.

Najważniejsze elementy w budowie oka psa to:

Rogówka – przezroczysta warstwa zewnętrzna, której zadaniem jest ochrona oka i skupianie światła.
Soczewka – bezbarwny element wewnętrzny, który także skupia światło, ale na siatkówce.
Siatkówka – wewnętrzna warstwa oka zawierająca receptory światłoczułe – pręciki i czopki. Pręciki są odpowiedzialne za widzenie nocne (w odcieniach szarości), a czopki za widzenie dzienne (w kolorze).
Tapetum lucidum – błona odbijająca światło, poprawiająca widzenie w nocy, która u człowieka nie występuje.
Źrenica i tęczówka, które kontrolują ilość światła wpadającego do oka.

Jakie kolory widzi pies?

Przede wszystkim muszę zacząć od tego, że psy widzą dichromatycznie, czyli tak, jak koty. Z kolei ludzie widzą trichromatycznie, ponieważ ludzkie fotoreceptory reagują na fale świetlne, odpowiadające swoim zakresem barwie niebieskiej, zielonej i czerwonej.

Kolory widziane przez psy to odcienie żółtego i niebieskiego, a także szarości:

Kolory zielony, żółty i pomarańczowy widziane są przez psy, jako odcienie żółtego,
Fiolety pies widzi jako odcienie niebieskiego.

Czym różni się widzenie u psa i u człowieka?

Percepcja kolorów u psów w dzień jest silniejsza niż nocą. W ciemną noc psy widzą w odcieniach szarości – podobnie, jak ludzie. Wystarczy prosty ekperyment – wybierz się nocą poza miasto, w miejsce oświetlone tylko przez światło gwiazd i rozejrzyj się. Zobaczysz, że widzisz w czerni-bieli.

Ostrość widzenia u psów zależy w dużej mierze od rasy. Owczarki niemiecki czy sznaucery są rasami krótkowzrocznymi. Dla odmiany charty są dalekowidzami. Dodatkowo pole widzenia u psów sięga około 250˚, dla porównania ludzkie pole widzenia to koło 150˚. Mimo szerokiego pola widzenia, szeroki rozstaw oczu powoduje, że psy widzą obuocznie tylko w zakresie 80-110˚. U człowieka widzenie obuoczne to 145 ˚.

Ze względu na wrodzony instynkt drapieżnika wzrok psów jest bardzo mocno wrażliwy na ruch. Ruchome obiektyw są dla psów lepiej widoczne nawet po zmroku w porównaniu z obiektami nieruchomymi.

Psy lepiej widzą to, co znajduje się bliżej nich, z odległości 12-25 m pies widzi wyraźnie, gdy my, to samo widzimy ostro z odległości cztery razy większej.

Jak pies widzi w nocy?

Widzenie nocne psów jest adaptacją ewolucyjną, wynikającą z dostosowania się narządu wzroku do polowania po zmroku. Wtedy pies dostrzega tylko barwy w odcieniach szarości. Psy, podobnie jak koty mają zdecydowanie więcej fotoreceptorów (pręcików) odpowiedzialnych za widzenie nocne (widzenie skotopowe). Dodatkowo za siatkówką oczu znajduje się u psów odbijająca światło powierzchnia – makata/błona odblaskowa, która przekierowuje fotony z powrotem do fotoreceptorów. Pies widzi w nocy sprawnie również dzięki dużej wielkości soczewki oka.

Ciekawostka: Dlaczego oczy psów świecą w ciemności?

Komórki błony odblaskowej zawierają kryształy guaniny ułożone w taki sposób, że odbijane przez nie promienie świetle ulegają rozbiciu na barwy składowe, dzięki czemu powstaje efekt opalizującej błony. Oczy psa błyszczą, kiedy patrzy on w stronę źródła światła, np. nadjeżdżającego samochodu.

Jak psy wykorzystują wzrok w codziennym życiu?

Wzrok potrzebny jest psom do zabawy, orientacji przestrzennej, komunikacji gatunkowej i międzygatunkowej oraz do wykrywania zagrożeń.

Psy wykorzystują wzrok do śledzenia ruchu podczas zabawy. Ruch jest dla nich bardziej zauważalny niż dla ludzi. Wzrok pomaga psom poruszać się po znanym terenie i unikać przeszkód, a także odnajdywać drogę w nowym środowisku. Psy używają wzroku do odczytywania sygnałów od innych psów i ludzi, takich jak mowa ciała i mimika. Dzięki dobremu widzeniu w słabym świetle, psy mogą dostrzegać potencjalne zagrożenia nawet przy minimalnym oświetleniu.

Oczy psa pozwalają mu odczytywać zachowania i emocje innych zwierząt i ludzi. Jest to kluczowa zdolność do nawiązywania i budowanie relacji.

Dzięki dobremu widzeniu w słabym świetle, psy mogą wykrywać zagrożenia i reagować na nie, co wpływa na ich poczucie bezpieczeństwa. Zdolność ta jest niejednokrotnie wykorzystywana do ochrony ludzi i mienia.

Wzrok pomaga psom poruszać się w nieznanym środowisku, unikać przeszkód i odnajdywać drogę, co wpływa na ich pewność siebie i niezależność.

Takie zdolności wykorzystywane są w szczególności przez psy pracujące w służbach mundurowych.

Dlaczego warto wiedzieć, jak psy widzą świat?

Wiedza o tym, jak pies widzi kolory i ruch, pomaga opiekunom lepiej się z nim komunikować. Dzięki temu, można wybierać zabawki i akcesoria w kolorach bardziej widocznych dla psa. Wybór barw akcesoriów spacerowych może pomóc także w przypadku psów o specyficznych potrzebach społecznych. Opiekun lękowego czy nerwowego psa świadomie wybierze barwy smyczy, szelek i ubranek, które nie będą zwracały uwagi innych psów. Poza tym znajomość ograniczeń w widzeniu psa, pozwala lepiej zabezpieczyć otoczenie, minimalizując ryzyko wypadków, szczególnie w nocy. Wykorzystując wiedzę o psim wzroku możesz dostarczać czworonogowi odpowiednich bodźców wizualnych, podczas nauki i zabawy.

Źródła

J. Monkiewicz, K. Rogowska, J. Wajdzik, Kynologia, Wyd. Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011.

G. Meadows, E. Flint, Pies. Poradnik opiekuna, Wyd. RM, Warszawa 2012.

H. Kobryń, Anatomia weterynaryjna, wyd. Urban&Partner, Wrocław 2010.

dr Mateusz Karatysz

Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl