Jak karmić aktywnego psa
Psy aktywne – w tym te zaangażowane w sporty kynologiczne, pracujące jako psy tropiące, zaprzęgowe, myśliwskie czy ratownicze – wymagają precyzyjnie zaplanowanej diety, która sprosta ich intensywnym wymaganiom fizjologicznym. Wysiłek fizyczny generuje nie tylko zwiększone zapotrzebowanie na energię, ale także wymaga wsparcia procesów regeneracyjnych mięśni, serca, stawów oraz ogólnego funkcjonowania organizmu.
W artykule przeczytasz
Specyficzne potrzeby żywieniowe psów aktywnych
Psy aktywne potrzebują diety dostosowanej do intensywnego metabolizmu, która umożliwi im maksymalne wykorzystanie potencjału podczas treningów i pracy. Należy pamiętać, że zapotrzebowanie żywieniowe psa aktywnego będzie się zmieniać w zależności od częstotliwości i rodzaju podejmowanej aktywności.
Kluczowe elementy żywieniowe obejmują
- Podwyższone zapotrzebowanie kaloryczne
Aktywne psy spalają znacznie więcej energii niż psy prowadzące siedzący tryb życia. W zależności od rodzaju aktywności ich dieta powinna zawierać nawet o 30–50% więcej kalorii. Tłuszcze, jako główne źródło energii, są szczególnie korzystne, ponieważ dostarczają 9 kcal na gram – to niemal dwukrotnie więcej niż białka czy węglowodany.
- Wysoka zawartość białka
Aminokwasy zawarte w białkach odpowiadają za regenerację tkanki mięśniowej i łącznej oraz wspomagają budowę dodatkowej masy mięśniowej. Zapotrzebowanie na białko u psów pracujących jest o 5–15% wyższe niż u psów nieaktywnych. W zależności od częstotliwości i intensywności wysiłku, białko powinno dostarczać 18–25% energii metabolicznej, co przekłada się na 51–71 g białka na 1000 kcal EM (energii metabolicznej).
- Tłuszcz
Pożądana zawartość tłuszczu w diecie psów aktywnych zależy od intensywności wysiłku, jakiemu są poddawane. Tłuszcz jest podstawowym źródłem energii – jego niedobór może prowadzić do katabolizmu białek ustrojowych. Pełni również ważną rolę w ochronie przed utratą ciepła i utrzymaniu homeostazy termicznej, szczególnie w niskich temperaturach. Zalecana ilość tłuszczu w diecie wynosi od 23 do nawet 94 g na 1000 kcal EM, w zależności od obciążenia pracą.
- Węglowodany
Ilość węglowodanów w diecie powinna być dostosowana do rodzaju aktywności fizycznej. U psów pracujących wytrzymałościowo ich nadmierna podaż nie jest wskazana – węglowodany są mniej kaloryczne niż tłuszcze, a ich nadmiar może prowadzić do biegunek oraz zwiększonej produkcji gazów. U psów aktywnych zalecana zawartość węglowodanów w diecie wynosi od 200 do poniżej 43 g na 1000 kcal EM (energii metabolicznej).
Psy wykonujące pracę krótkotrwałą (nawet bardzo intensywną) jako główne źródło energii wykorzystują głównie węglowodany, a psy wykonujące pracę o długim czasie trwania jako główny składnik energetyczny wykorzystują przede wszystkim tłuszcze.
Jaką karmę wybrać dla aktywnego psa?
Wybór odpowiedniej karmy powinien opierać się na analizie składu oraz indywidualnych potrzeb konkretnego psa. Poniżej przedstawiono najważniejsze rodzaje karm, które sprawdzą się w diecie psa aktywnego.
Karma sucha
Sucha karma to praktyczne rozwiązanie dla psów aktywnych – przede wszystkim ze względu na wysoką koncentrację energii. Wysoka kaloryczność przy niewielkiej objętości posiłku pozwala zaspokoić zapotrzebowanie energetyczne bez nadmiernego obciążania układu pokarmowego. Białko zawarte w takiej karmie powinno charakteryzować się wysoką strawnością (powyżej 80%) oraz wysoką wartością biologiczną. Optymalna karma dla psów aktywnych powinna zawierać minimum 28% białka oraz 20% tłuszczu, z wysokiej jakości mięsem jako głównym składnikiem. Sucha karma jest także łatwa w przechowywaniu i podawaniu, co czyni ją idealnym rozwiązaniem podczas treningów i podróży.
Karma mokra
Mokra karma stanowi znakomite uzupełnienie diety psa aktywnego, zwłaszcza w sytuacjach wymagających dodatkowego nawodnienia. Jej główną zaletą – obok zwiększonej zawartości wody – jest lekkostrawność. Doskonale sprawdzi się u psów z wrażliwym układem pokarmowym lub po intensywnym wysiłku. Rekomenduje się wybór karmy zawierającej ponad 7% białka i minimum 5% tłuszczu, przy jednoczesnym ograniczeniu składników roślinnych do poziomu poniżej 10%. Mokra karma może także wzbogacić codzienną dietę i pozytywnie wpłynąć na apetyt psa.
Szukasz monobiałkowej karmy dla swojego psa?
Reklama
Suplementacja w diecie psa aktywnego
Odpowiednio dobrane suplementy mogą znacząco wpłynąć na zdolności regeneracyjne organizmu psa oraz ochronę jego stawów:
- Glukozamina i chondroityna to podstawowe składniki wspomagające ochronę i regenerację stawów. Ich obecność w diecie jest szczególnie istotna w przypadku psów ras obciążanych intensywnym lub długotrwałym wysiłkiem fizycznym, np. podczas biegania czy pracy w terenie.
- Witamina C, E, beta-karoten, selen, L-karnityna oraz witaminy z grupy B pełnią funkcję przeciwutleniaczy, które neutralizują wolne rodniki powstające w trakcie wysiłku fizycznego. Chronią organizm przed stresem oksydacyjnym, biorą udział w procesach wytwarzania energii oraz wspierają transport kwasów tłuszczowych do komórek.
- Fosfor, wapń, magnez, potas i żelazo – równowaga tych składników mineralnych ma kluczowe znaczenie w diecie psa aktywnego, szczególnie ze względu na zwiększone spożycie tłuszczu. Wzmożony wysiłek fizyczny powoduje intensywniejsze wydalanie elektrolitów, co może prowadzić do ich niedoborów. Żelazo natomiast jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania hemoglobiny i efektywnego transportu tlenu.
Planowanie posiłków dla psów aktywnych
Poza optymalnym składem pokarmu, posiłki muszą być podawane w odpowiedniej ilości, częstotliwości i o właściwej porze. Precyzyjne planowanie żywienia pozwala na maksymalne wykorzystanie dostarczanych składników odżywczych i zapobiega potencjalnym problemom zdrowotnym:
- Zaleca się karmienie psa dwa do trzech razy dziennie, z uwzględnieniem okresów odpoczynku przed i po wysiłku fizycznym. Pory posiłków powinny być dopasowane do planu treningowego lub harmonogramu pracy psa.
- Nawodnienie jest kluczowe – pies musi mieć stały dostęp do świeżej, czystej wody, zwłaszcza w okresie zwiększonej aktywności fizycznej i przy wysokiej temperaturze otoczenia.
- Przed wysiłkiem warto podawać mniejsze porcje, natomiast większe po jego zakończeniu – takie podejście wspiera regenerację organizmu i minimalizuje ryzyko problemów trawiennych, takich jak skręt żołądka.
FAQs
Czy domowa dieta jest odpowiednia dla psów aktywnych?
Tak, ale wymaga ona ścisłej konsultacji z dietetykiem weterynaryjnym, aby zapewnić odpowiednie proporcje tłuszczy, białka i węglowodanów.
Czy suplementacja psa aktywnego jest konieczna?
Nie w każdym przypadku, ale może być bardzo korzystna, zwłaszcza dla psów pracujących intensywnie lub w zaawansowanym wieku.
O której godzinie pies powinien jeść ostatni posiłek?
Ostatni posiłek psa powinien być podany na kilka godzin przed snem. Idealnie, jeśli będzie to 2-3 godziny przed planowanym odpoczynkiem nocnym, aby procesy trawienne mogły zakończyć się przed snem. Jest to szczególnie ważne dla ras predysponowanych do problemów trawiennych, takich jak skręt żołądka. Utrzymanie stałych godzin karmienia pomaga również w regulacji rytmu dobowego psa.
Źródła
D. Guidi, Żywienie i dietetyka psów i kotów, wyd. Edra, Wrocław 2021.
M. Ceregrzyn, R. Lechowski, B. Barszczewska, Podstawy żywienia psów i kotów, wyd. Edra, Wrocław 2019.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
