Jak karmić kota z nadwagą?
W artykule przeczytasz
Jak sprawdzić, czy kot ma nadwagę lub jest otyły? Skala BCS w praktyce
U kotów nie używamy ludzkie skali BMI, tylko 9-stopniowej skali BCS (Laflamme).
- BCS 5/9 to waga idealna;
- BCS 6–7/9 oznacza nadwagę u kota,
- BCS 8–9/9 to otyłość.
W praktyce oceniasz dotykiem i wzrokiem: przy nadwadze żebra są jeszcze wyczuwalne, ale coraz słabiej, talia się spłyca, a brzuch i „poduszka tłuszczowa” pod brzuchem zaczynają się zaokrąglać.
Gdy kot wchodzi w otyłość, żeber nie wyczujesz pod warstwą tłuszczu, talia znika całkowicie, brzuch jest wyraźnie obwisły i okrągły, a tłuszcz odkłada się także na lędźwiach, nasadzie ogona, kończynach czy nawet na pysku.
Pamiętaj o prostej zasadzie: im mniej czujesz żebra i im mniej widać talię, tym wyższy BCS — od nadwagi ku otyłości.
Skutki nadwagi u kota – dlaczego to groźne dla jego zdrowia?
Utrzymywanie kota w dobrej kondycji to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim zdrowia i długości życia. Już niewielka nadwaga – zaledwie 1–2 kg powyżej normy – znacząco zwiększa ryzyko chorób.
- Koty z nadwagą są dużo bardziej narażone na cukrzycę typu 2 (nawet 3 razy częściej niż koty o prawidłowej wadze).
- Nadmiar kilogramów sprzyja rozwojowi chorób serca, problemów oddechowych, nadciśnienia oraz chorób układu moczowego.
- Często pojawia się choroba zwyrodnieniowa stawów, która ogranicza ruchliwość i nasila ból.
- Otyłość zwiększa także ryzyko wielu nowotworów, szczególnie w obrębie jamy brzusznej.
Koty otyłe są mniej aktywne, mniej chętnie się bawią i rzadziej wchodzą w interakcje z opiekunem. Łatwiej przeoczyć u nich objawy choroby, bo apatia bywa mylnie uznawana za „typowe lenistwo kota”.
Sprawdź karmę dla kota z nadwagą
Reklama
Nadwaga u kota w przeliczeniu na wagę człowieka
Porównanie pomaga zobaczyć skalę problemu „po ludzku”. 5’4” ≈ 163 cm, 5’9” ≈ 175 cm.
| Masa kota (kg) | % nadwagi | Odpowiednik dla kobiety 163 cm (kg) | Nadwyżka kg u kobiety | Odpowiednik dla mężczyzny 175 cm (kg) | Nadwyżka kg u mężczyzny |
|---|---|---|---|---|---|
| 4,5 | 0% | 65,8 | 0 | 76,7 | 0 |
| 4,9 | 10% | 72,6 | 6,8 | 84,4 | 7,7 |
| 5,9 | 30% | 85,7 | 20,0 | 99,8 | 23,1 |
| 6,8 | 50% | 98,9 | 33,1 | 115,2 | 38,6 |
| 9,0 | 100% | 131,5 | 65,8 | 153,3 | 76,7 |
| 9,5 | 110% | 138,3 | 72,6 | 161,0 | 84,4 |
| 10,4 | 130% | 151,5 | 85,7 | 176,4 | 99,8 |
| 11,3 | 150% | 164,7 | 98,9 | 191,9 | 115,2 |
Ile powinien jeść kot z nadwagą?
Sama redukcja ilości karmy nie jest rozwiązaniem w przypadku kotów z nadwagą. Kot na diecie potrzebuje pełnowartościowej karmy odchudzającej – najlepiej takiej, która dostarcza ≥45% energii z białka. Dobrze sprawdza się mokra, wysokobiałkowa, niskokaloryczna karma z dodatkiem błonnika.
Jakie strategie masz do wyboru
- Nie redukuj porcji karmy „na oko”. Standardowe karmy są zbilansowane pod określoną liczbę kalorii. Gdy tylko zmniejszysz porcję, spada nie tylko energia, ale też białko, witaminy i minerały – kot będzie głodny, a dieta może stać się niepełna.
- Wybierz karmę „light”. Szukaj karmy o profilu: dużo białka (docelowo ≥45% energii), mniej tłuszczu, mało węglowodanów, plus błonnik dla sytości. To najprostsza odpowiedź na pytanie: jaka karma dla kota na diecie odchudzającej?
- Mokra czy sucha przy odchudzaniu? Często lepiej działa mokra – ma więcej wody, więc porcja „na miskę” ma mniej kalorii. U wielu kotów to realnie ułatwia chudnięcie. Możesz też zastosować dietę łączoną: mokra + dokładnie odmierzona sucha.
- Błonnik i tłuszcz. Błonnik obniża gęstość energetyczną i pomaga w sytości. Niższy tłuszcz zwykle przyspiesza spadek wagi (bardzo tłuste karmy sprzyjają tyciu). U części kotów zadziała też profil: wysokobiałkowy, wyższy tłuszcz, niskie węglowodany – ważne, by całość była dobrze zbilansowana.
- Gdy nadwaga jest umiarkowana. Czasem wystarczy usunąć przysmaki i lekko zmniejszyć porcję dotychczasowej karmy.
- Pilnuj bilansu kalorii. Liczy się to, ile kot zjada vs. wydatkuje. Ustal porcję od 70–80% RER wyliczonego z masy idealnej i mierz posiłki wagą kuchenną. To praktyczna odpowiedź na pytanie o to, jakie jest zapotrzebowanie kaloryczne kota.
Kalkulator kalorii dla kota z nadwagą (80% RER)
Oblicz dzienną dawkę kalorii na redukcję masy: RER wyliczony z masy idealnej × 0,8.
5 kroków: Jak bezpiecznie odchudzić kota z nadwagą?
- Sprawdź, czy kot naprawdę ma nadwagę
Delikatnie wyczuj żebra, popatrz z góry na talię, spójrz na linię brzucha. BCS 5/9 = waga idealna, 6–7/9 = nadwaga, 8–9/9 = otyłość. Jeśli nie jesteś pewien, poproś lekarza weterynarii o ocenę. - Policz, ile powinien jeść kot z nadwagą (RER → 70–80%)
Ustal masę idealną i policz RER: 70 × (kg)^0,75 (albo 30 × kg + 70 dla 2–25 kg). Na start podaj 70–80% RER – to bezpieczny deficyt kaloryczny dla kota. Odmierzaj porcje wagą kuchenną, nie „miarką”. - Wybierz dietę, która syci i odchudza
Lepsze efekty daje zwykle mokra karma (albo mix mokrej + odmierzona sucha). Rozważ karmę light lub weterynaryjną (weight management) – pozwala ciąć kalorie bez niedoborów. - Porcjowanie i „sprytne” karmienie na co dzień
Podziel dzienną porcję jedzenia na 3–4 małe posiłki. Użyj miski spowalniającej, food-puzzli i maty węchowej – to karmienie aktywizujące, które zmniejsza łapczywość i „żebranie”. W domu wielokocim rozważ miski z mikrochipem i karmienie w osobnych strefach - Monitoruj i koryguj plan
Waż kota raz w tygodniu (ta sama waga, ta sama pora) i sprawdzaj BCS co 2–4 tygodnie. Cel: –0,5–2% masy ciała tygodniowo. Brak spadku? Odejmij 5–10% kalorii. Spada za szybko? Dodaj 5–10%. Rób miesięczne kontrole u weterynarza, a po osiągnięciu celu przejdź na utrzymanie wagi kota .
Przykładowy program odchudzania kota (Fluffy)
Fluffy waży 8,4 kg i ma BCS 9/9. Otrzymuje obecnie 375 kcal/dzień. Masa idealna została określona na 5,4 kg (BCS 5/9). Poniżej znajdziesz kroki, jak wyznaczyć kalorie i tempo redukcji.
-
Oblicz kalorie na utrzymanie (masa idealna)
Szacunek: 5,4 kg × 50 kcal = 270 kcal/dzień (utrzymanie przy masie idealnej).
-
Wyznacz dawkę na redukcję
Podawaj 60–70% kalorii z wyliczonego utrzymania:
0,60–0,70 × 270 kcal = 162–189 kcal/dzień. -
Wprowadzaj zmiany stopniowo
Aby bezpiecznie dojść do niższej podaży kalorii, zmniejszaj porcje stopniowo przez ok. 2 tygodnie.
-
Oceń planowany czas odchudzania
Pełna redukcja –3,0 kg zajmie co najmniej 12 miesięcy.
Redukcja 10–15% (–0,8 do –1,3 kg, cel 7,1–7,6 kg) potrwa około 5–6 miesięcy.
Ile czasu trwa odchudzanie kota?
Odchudzanie kota trwa najczęściej od 8–10 tygodni przy niewielkiej nadwadze do 6–12 miesięcy przy otyłości.
Bezpieczne tempo chudnięcia kota to ok. 0,5–2% masy ciała tygodniowo – szybciej grozi lipidozą wątroby i utratą mięśni. Kot ma mały dzienny „budżet kaloryczny”, więc deficyt musi być niewielki i stały, a organizm z czasem się adaptuje, dlatego postępy bywają wolniejsze.
Waż kota co tydzień i koryguj porcje o 5–10%, żeby trzymać właściwe tempo i liczyć raczej miesiące niż tygodnie. Po osiągnięciu celu utrzymuj nowe nawyki żywieniowe, by uniknąć efektu jo-jo.
Źródła
D. Guidi, Żywienie i dietetyka psów i kotów, Wrocław 2020.
J. Madany, Zapobieganie otyłości, w: Ceregrzyn M., Lechowski R., Barszczewska B. (red.), Podstawy żywienia psów i kotów. Podręcznik dla lekarzy i studentów weterynarii, Wyd. edra Urban&Partners, Wrocław 2019.
K. Michel, M. Scherk, From Problem to Success: Feline weight loss programs that work, https://www.researchgate.net/publication/224284788_From_Problem_to_Success_Feline_weight_loss_programs_that_work (10.09.2025)
R.E. Minguez, Otyłość psów i kotów, Wrocław 2019.
Weight Reduction in Cats – General Information, https://ohanapethospital.com/wp-content/uploads/2025/01/Weight-Reduction-in-Cats-General-Information.pdf (10.09.2025)
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
