Jak dieta wpływa na zachowanie psa?
W artykule przeczytasz
Jedzenie to więcej niż kalorie – to także emocje
Współczesne podejście do karmienia zwierząt coraz częściej obejmuje nie tylko aspekt zdrowotny, lecz także psychologiczny. Psy podobnie jak ludzie, reagują emocjonalnie na posiłki. Jedzenie staje się dla nich źródłem przyjemności, nagrody i poczucia bezpieczeństwa. Opiekunowie kierując się chęcią sprawienia czworonożnemu przyjacielowi radości, często podają mu dodatkowe smakołyki, które nie zawsze są potrzebne. Taki rytuał wzmacnia więź, ale jednocześnie sprzyja nadmiernemu spożywaniu kalorii.
Jedzenie jako przyjemność – mechanizmy
Badania neurobiologiczne wskazują, że w mózgu psa rozróżnić można dwa procesy: „lubienie” i „chcenie”. „Lubienie” wiąże się z hedonistycznym doznaniem przyjemności tzn. pies je coś smacznego i czuje się dobrze. „Chcenie” natomiast odpowiada za motywację, czyli pragnienie zdobycia jedzenia. Oba mechanizmy są silnie powiązane, ale mogą występować niezależnie. Dlatego pies może uporczywie domagać się smakołyków nawet wtedy, gdy nie jest głodny.
Dlaczego psy domagają się jedzenia?
Psy od czasów udomowienia były nagradzane pożywieniem, dlatego w ich mózgach mocno zakorzenił się mechanizm poszukiwania jedzenia. Układ stymulujący wyrzut dopaminy sprawia, że samo oczekiwanie na smakołyk pobudza emocje i wzmacnia zachowanie żebrania. Zjawisko to jest szczególnie widoczne u psów po przejściach. Psy zaniedbane lub głodzone, które nabyły skłonność do koncentrowania się na pokarmie jako źródle bezpieczeństwa, częściej przejawiają kompulsywne zachowania związane z jedzeniem.
Przekarmianie a rola opiekuna
Karmienie psa to nie tylko zaspokajanie potrzeb fizjologicznych, ale również forma okazywania troski. Z punktu widzenia psychologii, system opieki emocjonalnej nagradza zachowania rodzicielskie, podobnie jak u ludzi. Podając psu jedzenie, opiekun wzmacnia swoją więź ze zwierzęciem, co może prowadzić do przekarmiania. Trudno jest odmówić, kiedy pies patrzy błagalnym wzrokiem, a właściciel interpretuje to niestety mylnie, jako prawdziwą potrzebę.
Opieka, której częścią jest karmienie, jest niezwykle przyjemna – dlatego chętnie proponujemy psom jedzenie nawet wtedy, gdy nie jest potrzebne.
Nastrój a dieta psa
Stan emocjonalny psa jest tłem dla jego zachowania. Dobre jedzenie i odpowiednie karmienie wspierają równowagę emocjonalną. Natomiast nieprawidłowa dieta, pełna nadmiarowych kalorii lub źle zbilansowana może prowadzić do zaburzeń nastroju. Psy w złym stanie emocjonalnym częściej kompulsywnie domagają się pokarmu, traktując go jako sposób na poprawę samopoczucia. Pies może jeść, by regulować emocje, podobnie jak człowiek sięgający po słodycze w stresie.
Konsekwencje nadwagi i otyłości
Nadmierna masa ciała to nie tylko problem zdrowotny, ale również behawioralny. Pies z nadwagą staje się mniej chętny do aktywności, co ogranicza jego możliwości eksplorowania świata, zabawy i treningu. To z kolei obniża jego dobrostan emocjonalny. Opiekunowie często nie zauważają, że nadwaga to błędne koło, uwidaczniające się w zachowaniu psa. Mniej ruchu oznacza mniej radości, a jednocześnie więcej okazji do jedzenia w ramach kompensacji. Opiekun karmiący nadmiarowo ma swój wkład w pogorszenie się stanu zdrowia psa (stawy, serce itd.) oraz jego samopoczucia.
FAQs: pytania i odpowiedzi
Czy dieta może uspokoić psa?
Tak, odpowiednie żywienie wspiera równowagę emocjonalną. Zbyt kaloryczna dieta może jednak prowadzić nadwagi, która choć daje psu fizyczny „spokój” (czytaj rozleniwienie, niechęć do ruchu) to nie oznacza równowagi na tle emocjonalnym.
Dlaczego mój pies je z nudów?
To częste zjawisko, jedzenie dla takiego psa staje się „kanałem” regulacji emocji. Należy zadbać o aktywności zastępcze i skonsultować się z behawiorystą.
Jak rozpoznać, że przekarmiam psa?
Pies dostaje wiele smakołyków między posiłkami, zawsze gdy się ich domaga to je dostaje, w konsekwencji mniej się rusza, a jego waga stale wzrasta – to sygnały ostrzegawcze.
Czy psy po przejściach mają większy problem z jedzeniem?
Tak, często koncentrują się na pokarmie jako źródle bezpieczeństwa, co może prowadzić do kompulsywnego jedzenia.
Jakie są zdrowe zamienniki smakołyków?
Kawałki warzyw (np. marchewka), specjalne niskokaloryczne przysmaki weterynaryjne, które powinny być formą nagrody (np. podczas treningu posłuszeństwa), a nie koniecznym elementem pojawiającym się między głównymi posiłkami. Możesz też oferować psu zabawy węchowe jako alternatywy dla klasycznie podawanych posiłków do miski.
Źródło
J. Wilczak, O żywieniu Twojego psa praktycznie, wyd. Dog and Sport, Warszawa 2022.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
