Grupy krwi u kotów
Poglądowa wizualizacja wygenerowana przez AI.
Koty, podobnie jak ludzie, mają różne grupy krwi. Wiedza na ten temat jest istotna nie tylko podczas transfuzji krwi, ale także w hodowli, aby uniknąć konfliktów serologicznych. Już ponad 100 lat temu naukowcy przebadali ten temat i odkryli, że koty mogą mieć grupę krwi A, B lub rzadką AB. Dowiedz się, jak grupy krwi wpływają na zdrowie i życie Twojego kota oraz jak uniknąć potencjalnie niebezpiecznych sytuacji.
Z artykuł dowiesz się:
- Czym charakteryzują się poszczególne grupy krwi
- Jak sprawdzić grupę krwi kota i ile to kosztuje
- Jakie znaczenie ma grupa krwi
- Czym jest konflikt serologiczny i wstrząs anafilaktyczny
W artykule przeczytasz
Czy koty mają różne grupy krwi?
Grupy krwi to klasyfikacja oparta na obecności lub braku specyficznych antygenów na powierzchni czerwonych krwinek. Typy krwi kotów są zdeterminowane genetycznie i mają kluczowe znaczenie podczas transfuzji krwi oraz w hodowlach kotów, podczas dobierania par rodzicielskich.
Pierwsze doniesienia o różnych grupach krwi u kotów pojawiły się około 1915 roku. W latach 50. XX wieku zidentyfikowano dwie główne grupy krwi kotów: A i B. Dopiero w 1981 roku wprowadzono obecnie stosowany system grup krwi, który obejmuje grupy A, B i AB.
Rodzaje grup krwi u kotów
Kocie grupy krwi mają analogiczne oznaczenia jak ludzkie. U kotów występuje grupa krwi A, B i AB.
Grupa krwi A
Krew w typie A jest najpowszechniej występującą pośród kotów. Typ A może zależeć od regionu geograficznego. O cechach tej kociej grupy krwi decydują kwasy neuraminowe, umiejscowione w glikolipidach na błonie erytrocytów, przy czym kwas neuraminowy N-glikolilu koduje antygen A. Gen kodujący grupę krwi A ma charakter dominujący.
Grupa A występuje u wszystkich kotów dachowych w Szwajcarii. W Wielkiej Brytanii, Holandii i Austrii krew ta występuje u 97% populacji kotów. W Niemczech ma ją 94% osobników. We Włoszech liczba ta oscyluje na poziomie 89%. We Francji grupę A ma 83% kotów. W Stanach Zjednoczonych proporcje zależą od położenia geograficznego: na wschodzie 100% kotów, a na zachodzie około 95%.
Grupa krwi B
Krew kota w typie B jest drugą w kolejności występowania w populacji. Niektóre rasy kotów w swoim obrębie mogą mieć nawet 25% osobników o tej grupie krwi. O cechach tej grupy krwi również decydują kwasy neuraminowe, umiejscowione w glikolipidach na błonie erytrocytów, przy czym kwas neuraminowy N-acetylu koduje antygen B. Gen kodujący grupę krwi B ma charakter recesywny.
Grupa B występuje u niektórych ras kotów. Ma ją co czwarty kot rasy cornish rex, a także aż połowa populacji kotów brytyjskich krótkowłosych i devon rexów. W Australii 25% populacji kotów ma grupę krwi B, w Europie szacunek ten wynosi około 20%.
Grupa krwi AB
Krew w typie AB występuje u kotów niezwykle rzadko. Koty z grupą krwi AB posiadają na erytrocytach oba rodzaje kwasów, czyli kwas neuraminowy N-acetylu i kwas neuraminowy N-glikolilu, kodujących antygeny krwi u kotów typu A i B.
Występowanie grupy krwi AB nie jest skorelowane z żadną konkretną rasą kotów.
Konflikt serologiczny u kotów
Koci konflikt serologiczny pojawia się, gdy źle dobierze się przyszłą parę kotów do rozrodu. Zagrożenie to pojawia się wtedy, gdy samica ma grupę krwi B, a została pokryta samcem z grupą krwi A. Taki miot odziedziczy po ojcu antygeny erytrocytarne, przyjmując przeciwciała siarowe matki anty-A, co powoduje narażenie na niszczenie erytrocytów.
Skutkiem konfliktu serologicznego jest hemoliza erytrocytów. Hemoliza nazywana jest inaczej izoerytrolizą lub żółtaczką hemolityczną noworodków. Choroba uwidacznia się u kociąt w postaci utraty apetytu, wstrzymania rozwoju, zaburzeń oddychania, martwicy obwodowych części ciała (końcówek uszu, ogona, palców), depresji, żółtaczki, hemoglobinurii, a w postaci zaostrzonej nagłej śmierci noworodka.
Aby uniknąć konfliktu serologicznego, trzeba przed rozrodem zbadać grupę krwi przyszłych rodziców. Kocięta podejrzane o hemolizę, trzeba natychmiast odłączyć od matki i karmić mlekiem zastępczym do 3. dnia życia. Leczenie kociąt polega także na transfuzji krwi grupy A. W ciągu kilku godzin miot musi mieć podaną pełną krew doszpikowo. Dawka wynosi 10-20 ml na kilogram masy ciała.
Jak sprawdzić grupę krwi kota?
Oznaczanie grup krwi u kotów polega na wykonaniu testów serologicznych lub genetycznych krwi. Testy dają hodowcom pewność, że nie dojdzie do konfliktu serologicznego. W przypadku testów genetycznych krwi lub wymazu z policzka, hodowcy dowiedzą się również, czy koty z grupą krwi A nie mają ukrytego allelu b (N/b). W takim przypadku, gdy oboje rodziców mają grupę krwi A z ukrytym allelem b, może narodzić się kocię z grupą krwi B.
Istnieje także awaryjna metoda badania krwi, tzw. próba krzyżowa. Polega ona na zmieszaniu kropli osocza krwi matki z kroplą 4-procentowej zawiesiny erytrocytów ojca kociąt w roztworze fizjologicznym. W czasie 5-15 minut może dość do zlepienia się w jedną masę krwinek, co potwierdza konflikt immunologiczny.
Znaczenie grup krwi w praktyce weterynaryjnej
Badanie grup krwi u kotów ma istotne znaczenie w przypadku opieki nad kotami po wypadkach, trafiających do lecznic weterynaryjnych. Często poszkodowane zwierzęta muszą mieć przetoczoną krew. Transfuzje krwi u kotów można wykonać tylko wtedy, gdy istnieje zgodność grup krwi. W innym razie źle dobrana krew może doprowadzić do reakcji anafilaktycznej. W przypadku kotów z grupą krwi B reakcja ta będzie zdecydowanie silniejsza.
FAQ
Ile kosztuje badanie grupy krwi u kota?
Orientacyjny koszt badania grupy krwi u kota wynosi od 100 do 160 zł. Jest to zatem niewielka cena za życie i zdrowie nienarodzonych jeszcze kociąt.
Źródła
A. Max, Koty – położnictwo i rozród, wyd. Galaktyka, Łódź 2010.
B. Fogle, A. Edney, Wielka encyklopedia Koty, tom 3 Zdrowie, Warszawa 2008.
https://vetkompleksowo.pl/kategorie-tematyczne/uklad-grup-krwi-u-kotow/ (dostęp: 10.07.2024)
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
