Artykuł napisany przez dr. Mateusza Karatysza
Grupy krwi u psa
Wygenerowano AI dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Jakie grupy krwi mają psy?
To, jaką grupę krwi mają psy, ma kluczowe znaczenie w medycynie weterynaryjnej, szczególnie w kontekście transfuzji krwi. Podobnie jak u ludzi, psy posiadają różne typy krwi, ale są one sklasyfikowane w innym systemie. U ludzi to układ ABO i czynnik Rh dodatni lub ujemny. U psów grup jest więcej, bo aż 20! Każdy pies może mieć inną grupę krwi, a znajomość jej typu jest niezbędna do przeprowadzania bezpiecznych transfuzji. Nieodpowiednio przeprowadzone transfuzje krwi u psów mogą prowadzić do poważnych reakcji immunologicznych, co podkreśla znaczenie dokładnego badania i typowania krwi przed każdym przetoczeniem.
Czym jest grupa krwi?
Grupy krwi psów to klasyfikacja krwi oparta na obecności lub braku specyficznych antygenów na powierzchni czerwonych krwinek. Typy krwi psów są zdeterminowane genetycznie i mają one kluczowe znaczenie podczas transfuzji krwi, w hodowlach psów podczas planowania krycia oraz są też bardzo pomocne w wykrywaniu i leczeniu chorób krwi. Grupy krwi u psów są bardziej zróżnicowane niż u ludzi i wymagają dokładniejszego badania, aby uniknąć potencjalnych komplikacji zdrowotnych przy przetoczeniach. Najważniejszym antygenem u psów jest DEA 1.1, który może powodować silne reakcje immunologiczne.
Układ DEA u psów
Systemem typowania grup krwi psów jest Dog Erythrocyte Antigen (psie antygeny erytrocytarne), który dzieli krew na różne typy. Bardzo dobrze opisanych jest zaledwie 8 grup krwi u psów, ale to one występują najczęściej wśród czworonogów. U psów oznaczenia grup krwi to DEA 1.1, DEA 1.2, DEA 3, DEA 4, DEA 5, DEA 6, DEA 7 i DEA 8. Antygen występujący u większości psów to DEA 4 posiada go ponad 98% psów.
Jak zbadać grupę krwi u psa?
Procedura oznaczania grupy krwi u psów jest prosta i polega na potwierdzeniu lub wykluczeniu DEA 1.1. Do badania służą testy serologiczne i genetyczne przy użyciu próbek krwi lub wymazu śliny. Bardzo szybką metodą potwierdzającą konflikt krwi jest próba krzyżowa. Polega ona na zmieszaniu kropli osocza krwi biorcy 4-procentowej zawiesiny erytrocytów dawcy w roztworze fizjologicznym. W czasie 5-15 minut może dość do zlepienia się w jedną masę krwinek, co potwierdza konflikt krwi i brak możliwości przetoczenia krwi.
Reakcje poprzetoczeniowe u psów
Błędnie podana krew podczas transfuzji może doprowadzić do szeregu objawów, od pokrzywki zaczynając na wstrząsie anafilaktycznym czy chorobie hemolitycznej kończąc. „U psów większość ostrych hemolitycznych reakcji poprzetoczeniowych powstaje na skutek interakcji przeciwciało-antygen DEA 1.1 (…) oraz przeciwko niesklasyfikowanemu powszechnemu antygenowi na powierzchni psich erytrocytów.” (Harvey) Mowa tu o antygenie Dal, który jest nieobecny u rasy dalmatyńczyk. Przez ten fakt, psy te po przetoczeniu krwi pozytywnej pod kątem antygenu Dal są narażone na wystąpienie opóźnionej lub bardzo silnej hemolitycznej reakcji poprzetoczeniowej.
Objawy poprzetoczeniowe u psów można podzielić na hemolityczne (żółtaczka, ciemny mocz, gorączka, napięcie mięśni, śmierć), niehemolityczne (gorączka bez rozpadu czerwonych krwinek), alergiczne (świąd, obrzęk pyska, problemy z oddychaniem) i septyczne (babeszjoza, sepsa przy przetoczeniu zakażonej krwi: gorączka, wstrząs).
Znaczenie grup krwi w transfuzjach u psów
Zgodność grupy krwi u psów przy transfuzji ma istotny wpływ na późniejsze reakcje odpornościowe. Jeśli krew dawcy i biorcy nie jest zgodna, układ immunologiczny biorcy może atakować obce czerwone krwinki, co prowadzi do hemolizy, gorączki, wstrząsu, a w najcięższych przypadkach kończy się śmiercią zwierzaka.
Dobrze jest wiedzieć jaką grupę krwi ma pies, zwłaszcza gdy ma być on dawcą krwi, ma mieć wykonaną operację lub w wyniku choroby czy wypadku musi mieć wykonaną transfuzję krwi, ratującą życie. Wiedza na temat grupy krwi psa jest konieczna przy drugim zabiegu przetaczania krwi (jeśli druga transfuzja jest potrzebna między 4-7 dniem po pierwszym zabiegu), gdyż dopiero po pierwszej transfuzji biorca zaczyna wytwarzać przeciwciała względem osocza dawcy.
Predyspozycje rasowe
Najczęściej występująca grupą krwi u psów jest DER 4, ale w obrębie danej rasy występują tendencje, determinujące grupę krwi. Oto przykłady:
- Owczarki niemieckie często mają grupę krwi DEA 1.1 i 1.2 negatywne
- Labrador retrievery często mają grupę krwi DEA 1.1 i 1.2 pozytywne
- U Greyhoundów występuje krótki czas przeżycia erytrocytów po transfuzji, krwinki czerwone są u rasy większe
Bezpieczeństwo transfuzji krwi u psów
Aby zapewnić bezpieczeństwo psu podczas przetaczania krwi niezbędnej jest oznaczeniu grupy krwi psa. Przed każdą transfuzją niezbędne jest także wykonanie próby krzyżowej, która wraz z wiedzą na temat grupy krwi psa, zapewni mu bezpieczeństwo i skuteczne leczenie bez powikłań.
FAQ – pytania czytelników
Jak wygląda transfuzja krwi u psa?
Przetoczenie krwi polega na założeniu wenflonu z podpiętym zestawem do przetaczania krwi. Transfuzja zajmuje kilka godzin i zależy od wielkości psa oraz jego stanu.
Ile kosztuje transfuzja krwi u psa?
Transfuzja krwi dla psa jest kosztowna, w zależności od ilości przetaczanej krwi może kosztować od 500 zł do nawet 2500 zł.
Ile pies ma w sobie krwi?
Całkowita objętość krwi stanowi u psów 8-9% masy ciała. U zwierząt młodych, rosnących jest ona większa i często przekracza 10%.
Źródła naukowe
J.W. Harvey, Hematologia weterynaryjna, wyd. Urban&Partner, Wrocław 2014.
A. Gough, A. Thomas, Predyspozycje rasowe do chorób u psów i kotów, wyd. SIMA WLW, Warszawa 2006.
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
