Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Jakie koty nie chowają pazurów?
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W skrócie: Choć większość kotów chowa pazury dla ochrony, gatunki takie jak gepard czy kot cętkowany naturalnie ich nie wciągają, by zyskać lepszą przyczepność. U kotów domowych brak tej zdolności często wynika z wieku, genetyki lub problemów zdrowotnych, co wymaga od opiekuna regularnej pielęgnacji i monitorowania stanu łap.
W artykule przeczytasz
Dlaczego koty chowają pazury? Poznaj 4 główne powody
Koty chowają pazury głównie po to, aby utrzymać je w idealnym stanie do polowania i obrony. Ten ewolucyjny mechanizm, odziedziczony po dzikich przodkach, pełni kilka kluczowych funkcji:
- ochrona przed stępieniem – schowane pazury nie dotykają twardego podłoża, dzięki czemu pozostają ostre i gotowe do użycia w ułamku sekundy
- bezgłośne poruszanie się – ukrycie „haczyków” pozwala kotu na bezszelestne skradanie się, co jest kluczowe podczas polowania
- ochrona przed urazami – pochewka skórna chroni pazur przed złamaniami, rozwarstwieniem oraz bolesnymi infekcjami
- bezpieczeństwo w interakcjach – mechanizm ten zapobiega przypadkowym zadrapaniom opiekunów oraz innych zwierząt podczas zabawy czy odpoczynku
Pazury u kotów trzymane są w pochewce skórnej dzięki elastycznym więzadłom. Przy wysuwaniu się pazura mięśnie łapy kurczą się, podciągając więzadła.
Które koty nie chowają pazurów?
Większość kotowatych posiada mechanizm chowania broni, jednak kilka gatunków ewolucyjnie przystosowało się do stałego wysunięcia pazurów –
- gepard (Acinonyx) – jedyny duży kot bez możliwości chowania pazurów. cecha ta zapewnia mu maksymalną przyczepność podczas sprintu. jego nazwa rodzajowa oznacza dosłownie „nieruchomy pazur”
- kot kusy – mały drapieżnik o długości ciała 45–52 cm i ogonie 13–17 cm. waży od 1,5 do 2,5 kg. przypomina łasicę przez wydłużone ciało, krótkie łapy i małe, okrągłe uszy. posiada brązowo-rude, cętkowane futro i zamieszkuje lasy deszczowe
- kot wyspowy (Iriomote) – rzadki podgatunek kota bengalskiego z wyspy Iriomote. waży średnio 3,5–4 kg przy długości ciała 51–56 cm (ogon ok. 30 cm). ma ciemnobrązową sierść, białe plamki pod oczami i na uszach oraz charakterystyczny szarawy odcień na bokach
- kot cętkowany (taraj) – krępy drapieżnik o wadze 5–16 kg i długości ciała 57–115 cm (ogon 24–40 cm). posiada szaro-oliwkową sierść w ciemne cętki oraz pręgi na kończynach i ogonie. zamieszkuje tereny podmokłe od Pakistanu po Indonezję
Przyczyny problemów z chowaniem pazurów u kotów
Niechowanie pazurów przez koty może być spowodowane różnymi czynnikami. Najczęściej wynika to z problemów zdrowotnych, takich jak urazy, infekcje, choroby stawów lub problemy neurologiczne, które wpływają na zdolność kota do chowania pazurów.
Inną przyczyną mogą być czynniki genetyczne, zwłaszcza u niektórych ras (np. maine coony, persy), które mają predyspozycje do tego problemu. Wiek kota również ma znaczenie, ponieważ starsze koty mogą tracić zdolność chowania pazurów z powodu osłabienia mięśni czy stawów.
Choroby wpływające na pazury
Onychodystrofia toczniowa to choroba autoimmunologiczna powodująca utratę pazurów i ich nieprawidłowe formowanie się (miękkie, suche, łamliwe, zniekształcone). Objawem jest kulawizna, krew wydobywająca się spod pazurów, rozwarstwienie pazurów i stopniowa ich utrata.
Pęcherzyca zwykła lub liściasta to choroba na tle zaburzeń odpornościowych. Objawy to wyłysienia i nadżerki na skórze głównie nieowłosionych uszach, pysku, nosie, pachwinach czy okolicy brodawek. W przypadku gdy procesem chorobowym objęte są opuszki palcowe, prowadzi to do deformacji pazurów. Ponadto pojawia się nadmierne rogowacenie opuszek, jak również brązowy serowaty wysięk gromadzący się w przestrzeniach międzypalcowych.
Pourazowe zakażenia bakteryjne w obrębie łapy mogą powodować ból, obrzęk palców, wysięk ropny, złuszczenie lub połamanie pazurów.
Ochynomikoza to zapalenie grzybicze pazurów wywołane przez dermatofity. Objawami jest miękkość pazurów, łamliwość i ich zniekształcenie.
Jak zadbać o kota, który nie chowa pazurów?
Koty, które nie chowają pazurów, powinny mieć regularnie obcinane pazury, co zapobiega ich ewentualnym urazom i przerastaniu, które może utrudnić chodzenie. Dobrze jest także zapewnić kotu drapaki, które pomogą naturalnie ścierać pazury. Jeśli problem wynika ze stanu zdrowia, konieczne może być skonsultowanie się z weterynarzem, aby ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie. W niektórych przypadkach zaleca się również stosowanie specjalnych nakładek na pazury, które chronią kota przed samookaleczeniem czy zaklinowaniem w szczelinach parkietu, a w konsekwencji przed poważniejszym urazem.
Jak przygotować kota do obcinania pazurów?
Przede wszystkim trzeba przyzwyczajać kota do dotykania łap już we wczesnej młodości. Przy każdej możliwości i podejmowanej przez kota interakcji delikatnie masuj jego łapy. Na obcinanie pazurów wybierz spokojny moment, kiedy kot jest zrelaksowany. Do zabiegu używaj wyłącznie obcinaczek do pazurów dla zwierząt. Obcinaj pazury powoli, zwracając uwagę, by nie uszkodzić miazgi. Uszkodzenie żywej tkanki w pazurze skutkuje natychmiastowym krwawieniem. Nagradzaj kota po każdej udanej sesji, aby kojarzył ten proces pozytywnie.
Czy obcinanie pazurów jest zawsze konieczne?
Odpowiedź brzmi nie, nie wszystkie koty tego potrzebują. Koty, które dużo się wspinają, biegają lub korzystają z drapaków, naturalnie ścierają swoje pazury. Monitorowanie przyrostu pazurów staje się koniecznością u kotów starszych czy kotów, które nie chowają pazurów z różnych przyczyn. Ich przycinanie jest konieczne, aby zapobiec problemom z przemieszczaniem się oraz ustrzec zwierzę przed urazami opuszek palcowych, ścięgien oraz skóry przestrzeni międzypalcowych.
Źródła naukowe
H. Kobryń, Anatomia weterynaryjna, wyd. Urban&Partner, Wrocław 2011.
D. Alderton, Koty i kocięta, wyd. Slovart, Warszawa 1999.
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
