Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Dlaczego pies przekrzywia głowę?
Wygenerowano AI dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Dlaczego psy przekrzywiają głowę, gdy do nich mówimy?
Przekrzywianie głowy u psa to jedno z najbardziej charakterystycznych zachowań podczas kontaktu z człowiekiem. Nie jest to przypadkowy gest – w większości przypadków oznacza próbę lepszego zrozumienia komunikatu. Takie zachowanie obserwuje się zarówno u szczeniąt, jak i dorosłych psów i może ono wynikać z kilku różnych przyczyn: percepcyjnych, anatomicznych, behawioralnych, a czasem także zdrowotnych.
Znaczenie komunikacyjne i percepcja mowy
Psy od tysięcy lat żyją blisko ludzi, dlatego doskonale nauczyły się odczytywać nasz głos. Badania naukowców z Węgier opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że psy analizują nie tylko ton wypowiedzi, ale także znaczenie słów. Gdy pies przekrzywia głowę, często próbuje wyłowić znane komendy lub słowa kojarzące się z nagrodą, takie jak „spacer” czy „przysmak”. To znak skupienia, a nie dezorientacji.
Budowa anatomiczna a przekrzywianie głowy
Znaczenie ma również anatomia psa. Psy o dłuższych kufach mogą przechylać głowę, aby lepiej widzieć twarz opiekuna i odczytać jego mimikę. Kontakt wzrokowy jest jednym z kluczowych elementów budowania relacji pies–człowiek. U ras brachycefalicznych przekrzywianie głowy może dodatkowo pomagać w poszerzeniu pola widzenia.
Zmysł słuchu i lokalizacja dźwięków
Przekrzywienie głowy ułatwia psu określenie, skąd dochodzi dźwięk. Jak wskazują Rosenfeld i Hoffmann (2020), zmiana kąta ułożenia głowy pozwala lepiej „ustawić” uszy względem źródła dźwięku. Dlatego zachowanie to często pojawia się przy nowych, nietypowych lub nieznanych odgłosach.
Uwarunkowania behawioralne i wyuczone reakcje
U niektórych psów przekrzywianie głowy staje się zachowaniem wyuczonym. Jeśli opiekun reaguje uśmiechem, głosem lub nagrodą, pies szybko kojarzy ten gest z pozytywną reakcją. Zgodnie z zasadami warunkowania klasycznego opisanymi przez Pawłowa, takie zachowanie może się z czasem utrwalać.
Jakie choroby u psa mogą powodować przekrzywianie głowy?
Jeśli pies przekrzywia głowę często, jednostronnie lub nagle – zwłaszcza bez wyraźnego bodźca – może to świadczyć o problemach zdrowotnych. Do najczęstszych przyczyn należą:
- infekcje uszu (bakterie, drożdżaki, roztocza, ciała obce),
- reakcje toksyczne na niektóre leki, w tym antybiotyki,
- choroby neurologiczne, w tym zapalenie mózgu,
- nowotwory,
- urazy głowy,
- niedoczynność tarczycy,
- choroby układu przedsionkowego.
Ważne: jeśli przekrzywianiu głowy towarzyszy brak równowagi, apatia, oczopląs lub ból – konieczna jest szybka konsultacja weterynaryjna.
Ciekawostki
Niektóre psy potrafią nauczyć się kontrolowanego przechylania głowy, np. rytmicznie z jednej strony na drugą, niczym metronom. Dla psów lubiących naukę może to stać się formą komunikatu lub sztuczki.
Co ciekawe, norweska rasa lundehund potrafi odchylić głowę niemal całkowicie do tyłu – i nie jest to efekt treningu, lecz wyjątkowej budowy anatomicznej.
Źródła naukowe
A. Andics, A. Gábor, M. Gácsi, T. Faragó, D. Szabó, Á. Miklósi, Erratum for the Report “Neural mechanisms for lexical processing in dogs”, https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaf3777 (dostęp: 09.01.2026).
A. Moore, Czego chcą psy, Wyd. Galaktyka, Łódź 2019.
Ch. S. Rosenfeld, F. Hoffmann, Neuroendocrine regulation of anima vocalization, wyd. Academic Press, 2020.
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
