Reklama

Burunduk – wiewiórka syberyjska – opis gatunku

Frank Vassen from Brussels, Belgium, CC BY 2.0 <https://creativecommons.org/licenses/by/2.0>, via Wikimedia Commons

Czy burunduk może być wiewiórką domową? Otóż nie. W Polsce hodowla tego gatunku jest zakazana. Dlaczego tak się stało i kto podjął taką decyzję?

Burunduk – systematyka gatunku

Wiewiórka syberyjska, Tamias sibiricus, to ssak z rodziny wiewiórkowatych z podrodziny afrowiórek. Ze względu na miejsce występowania burunduki można podzielić na rodzaj azjatycki oraz kalifornijski.

To jeden z najbardziej popularnych gatunków wiewiórkowatych, który swoimi rozmiarami jest mniejszy o ponad połowę od dobrze znanej w Polsce wiewiórki pospolitej Sciurus vulgaris.

Wiewiórka syberyjska – występowanie

Burunduk występuje na terenie Rosji, Chin, Korei, Japonii (wyspa Hokkaido), w Mongolii, a także w Ameryce Północnej.

Burunduk został introdukowany do Europy w latach 60. XX wieku. Masowy import odbywał się z Korei Południowej. Poprzez te działania wiewiórki domowe stały się dziko żyjące. Obecnie znane są aż 22 populacje żyjące swobodnie we Francji, Włoszech, Belgii, Niemczech, Holandii, Szwajcarii, Danii, Irlandii i Anglii.

Populacja żyjąca w Niemczech nie rozmnaża się tak szybko, by zagrozić polskim gatunkom w perspektywie najbliższej dekady.

Jak wygląda burunduk?

Wiewiórka syberyjska jest o połowę mniejsza od wiewiórki pospolitej. Jej długość ciała wraz z ogonem wynosi od 180 do 250 mm, natomiast 1/3 długości ciała stanowi ogon. Dorosłe burunduki syberyjskie ważą od 50 do 150 gramów.

Wielkość samca i samicy burunduka nie różni się znacząco, podobnie jak ubarwienie.

Wiewiórki syberyjskie mają brunatnoszare ubarwienie, a na głowie, grzbiecie oraz bokach ciała widać u nich białe i ciemne pasy. Brzuch wiewiórki jest jasnożółty, a ogon długi i puszysty.

Burunduk – odmiany barwne

Burunduk Albino – biała sierść i czerwone oczy
Burunduk Black Eyed White – biała sierść i czarne oczy
Burunduk cynamonowy – jasnoruda sierść i czerwone oczy

Tryb życia burunduków

Naturalnym obszarem występowania burunduka są bory iglaste, lasy mieszane, stepy i tereny otwarte. Wiewiórki te występują również w terenach górzystych, jednak tylko do górnej granicy zadrzewienia.

Wiewiórki syberyjskie żyją w podziemnych norach, jednak ich gniazda mogą być również obecne w stosach gałęzi, powalonych pniach drzew oraz w niskich dziuplach.

Dorosłe wiewiórki syberyjskie prowadzą osiadły tryb życia, młode usamodzielniają się i zajmują obszar położony do 500 m. od gniazda.

Przed przejściem w stan hibernacji burunduki gromadzą pokarm już od końca lata. W swoich podziemnych gniazdach mogą zebrać nawet do 4 kg pokarmu.

Gatunki introdukowane żyją przede wszystkim w miejskich parkach, ogrodach, lasach, wrzosowiskach oraz na terenach rolniczych.

pixabay.com/images/id-6581004/

Burunduk – żywienie

W naturalnym środowisku wiewiórki burunduki żywią się nasionami sosen oraz innych drzew iglastych i liściastych, a także pąkami roślin. W ich diecie obecne są również owady i ślimaki oraz jaja i pisklęta ptaków.

Żywienie burunduka w hodowli powinno opierać się na gałązkach, larwach mącznika młynarka, drewnojadach, karaczanach. Wiewiórkę można karmić również gotową karmą dla gryzoni w granulacie. Dietę należy ubogacić o sepię, szyszki, orzeszki oraz surowe jajka.

Wiewiórka syberyjska nie powinna być karmiona produktami mlecznymi, makaronem, ryżem oraz mięsem wołowym i wieprzowym.

Burunduk w hodowli

Wiewiórki domowe są podatne na oswajanie. Ich łakomstwo tylko w tym pomaga. Larwy drewnojada oraz orzeszki ziemne będą doskonałym smakołykiem, który pomoże nawiązać bliższe relacje z gryzoniem. Dobrze traktowane wiewiórki mogą być przyjaznymi i sympatycznymi zwierzętami do towarzystwa.

Wiewiórka syberyjska – rozmnażanie

Burunduki osiągają dojrzałość płciową w wieku 12. miesięcy. Ciąża u wiewiórki trwa ok. miesiąca, a na świat przychodzi od 3 do 10 młodych burunduków.

Młode rodzą się nagie, głuche i ślepe i przez pierwsze 2 miesiące pozostają pod opieką matki w gnieździe. Po tym okresie można je oddzielić od matki.

Ciężarna samica może wykazywać agresję wobec samca, które należy wtedy przenieść do innego terrarium.

Terrarium dla wiewiórki syberyjskiej

Burunduk może żyć zarówno w szklanym terrarium, jak i klatce dla gryzoni. Minimalna wielkość terrarium to 100x50x50 cm.

Terrarium powinno posiadać:

grube gałęzie do biegania
kryjówki
dziuplę, którą można stworzyć z budki lęgowej dla ptaków
kołowrotek do biegania
tunele
zbiornik z wodą
ściółkę na podłoże
podajnik na jedzenie

Ile żyje burunduk?

Wiewiórka syberyjska w naturalnym środowisku żyje średnio od 2 do 5 lat. Domowa wiewiórka syberyjska żyje znacznie dłużej – od 6 do 10 lat.

Zdrowie burunduka

Wiewiórki syberyjskie mogą cierpieć na różne choroby m.in.:

otyłość
grzybica
świąd
odpadanie ogona – może do tego dojść, podczas łapania burunduka
kleszcze
choroby oczu – w wyniku zapylenia lub uszkodzeń mechanicznych
choroby układu oddechowego – zwykle w wyniku zapylenia

Burunduk – ciekawostki

W Mongolii w latach 1958-1960 pozyskiwano do 4000 futer z burunduków rocznie.
W latach 60. XX wieku wiewiórki syberyjskie były w Europie najpopularniejszymi wiewiórkami domowymi.

Wiewiórka syberyjska – oddziaływanie na środowisko

Badania nad burundukami prowadzone w Belgii nie wykazały, by wiewiórki te zagrażały ptakom. Nie ma również danych, które wskazywałyby, że mają one negatywny wpływ na populację roślin w Europie Zachodniej.

Gatunek ten może jednak konkurować bezpośrednio – o zasoby pokarmowe, a także pośrednio – przez przenoszenie pasożytów z rodzimymi gryzoniami np. wiewiórką pospolitą, a także myszami leśnymi i nornicami. Może to powodować spadek liczebności populacji tych gryzoni.

Głównym zagrożeniem, jakie niesie ze sobą obecność wiewiórki syberyjskiej na terenie Europy jest fakt, iż jest ona jednym z dużych rezerwuarów boreliozy, gdyż burunduki są zdecydowanie częściej atakowane przez kleszcze w porównaniu z rodzimymi gatunkami myszowatych.

Dodatkowo burunduki mogą przenosić wściekliznę.

Burunduki żyjące w naturalnym środowisku postrzegane są jako szkodniki upraw rolnych, co przy rozprzestrzenianiu się ich populacji w Europie może mieć podobne skutki.

Wiewiórka syberyjska – zakaz hodowli

13 lipca 2016 roku Komisja Europejska wydała rozporządzenie wykonawcze (2016/1141), przyjmujące wykaz inwazyjnych gatunków obcych uznanych za stwarzające zagrożenie dla Unii zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 1143/2014.

Polska oraz inne kraje Unii Europejskiej wprowadziła zakaz przetrzymywania, hodowli i handlu tym gatunkiem jako formę działań kontrolnych.

Redakcja

Bibliografia:

projekty.gdos.gov.pl/files/artykuly/126900/Tamias-sibiricus_burunduk_KG_WWW_icon.pdf