Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Anatomia psa – jak zbudowane jest ciało psa?
W artykule przeczytasz
Ogólna budowa ciała psa
Ciało psa składa się z kilku podstawowych części:
- głowa: nos (trufla), grzbiet nosa, czoło, uszy, wargi (fafle), policzki, kark, szyja, kłąb
- korpus: łopatka, mostek, przedpiersie, klatka piersiowa, grzbiet, lędźwie, zad, ogon, bok, brzuch, prącie/pochwa
- przednie łapy: łokieć, przedramię, piąty palec, śródręcze, łapa, palce zakończone pazurami
- tylne łapy: udo, podudzie, kolano, staw skokowy, pięta, śródstopie, łapa, palce zakończone pazurami
Każda z tych części pełni określone funkcje i jest zbudowana z różnorodnych struktur anatomicznych. W zależności od rasy, budowa ciała psa może się różnić, co wpływa na jego wygląd i predyspozycje do wykonywania określonej pracy czy aktywności.
Jakie układu znajdują się w ciele psa?
- układ szkieletowy
- układ mięśniowy
- układ nerwowy
- układ krwionośny
- układ pokarmowy
- układ oddechowy
- układ moczowy
- układ płciowy
- układ odpornościowy
- powłoka wspólna tj. skóra i jej przydatki (gruczoły skórne, pazury, wibrysy, włosy)
Anatomia psa rysunek
A – kręgi szyjne (7 kręgów)
B – kręgi piersiowe (13 kręgów)
C – kręgi lędźwiowe (7 kręgów)
D – kręgi krzyżowe (3 kręgi)
E – kręgi ogonowe (20 -23 kręgów)
1 – czaszka, 2 – szczęka, 3 – żuchwa, 4 – kręg szczytowy, 5 – kręg obrotowy, 6 – łopatka, 7 – wyrostek barkowy, 8 – kość ramieniowa, 9 – kość promieniowa, 10 – kość łokciowa, 11 – kości palców, 12 – kości śródręcza, 13 – kości nadgarstka, 14 – mostek, 15 – części chrzęstne żeber, 16 – żebra (13), 17 – kości palców, 18 – kości śródstopia, 19 – kości stawu skokowego, 20 – kość piętowa, 21 – kość strzałkowa, 22 – kość piszczelowa, 23 – rzepka, 24 – kość udowa, 25 – kość kulszowa, 26 – kość biodrowa
Układ szkieletowy
Szkielet psa stanowi rusztowanie jego ciała, a więc stabilizuje sylwetkę, chroni narządy wewnętrzne (czaszka chroni mózg, żebra chronią serce i płuca, kręgosłup chroni rdzeń kręgowy, a miednica chroni m.in. pęcherz), umożliwia poruszanie się dzięki wspartych na nim mięśniach.
- Czaszka psa składa się z: kości szczękowej, siekaczowej, nosowej, ciemieniowej, łzowej, jarzmowej, podniebiennej, skrzydłowej, lemiesza, skrzydłowej, klinowej, żuchwy, sitowia, potylicznej
- Kręgosłup psa tworzą: krąg szczytowy, obrotowy, szyjne, piersiowe, lędźwiowe, krzyżowa, ogonowe
- Klatkę piersiowa psa składa się z: podwójnych kości żeber, mostka i chrząstek żebrowych
- Miednica psa to zrośnięte kości: biodrowa, kulszowa i łonowa
- Kończynę piersiową psa tworzą: kość łopatki, ramienna, łokciowa, promieniowa, nadgarstka, śródręcza, palców oraz trzeszczki
- Kończynę miedniczną psa tworzą: kość miedniczna, udowa, piszczelowa, strzałkowa, kości stępu, śródstopia, palców, trzeszczka mięśnia brzuchatego i mięśnia podkolanowego oraz rzepka
Układ mięśniowy
Mięśnie umożliwiają ruch konkretnych elementów szkieletu psa względem siebie, kształtują postawę, zwrotność oraz siłę psa. Ich prawidłowe funkcjonowanie jest niezbędne do codziennych aktywności psa, takich jak bieganie, skakanie czy zabawa. U psa wyróżnia się następujące grupy mięśniowe:
- 30 mięśni głowy
- 21 mięśni szyi
- 12 mięśni łopatki
- 12 mięśni okolicy ramienia
- 14 mięśni okolicy przedramienia
- 7 mięśni brzucha
- 24 mięśnie okolicy uda
- 9 mięśni okolicy podudzia
Układ nerwowy
Układ nerwowy psa składa się z mózgu, rdzenia kręgowego oraz nerwów obwodowych. Odpowiada za odbieranie bodźców z otoczenia, przetwarzanie informacji oraz kontrolę nad funkcjami organizmu. Dzięki niemu pies jest w stanie reagować na polecenia, unikać niebezpieczeństw i komunikować się z otoczeniem.
Układ pokarmowy
Układ pokarmowy psa rozpoczyna się od jamy ustnej, przez przełyk, żołądek, jelita, aż po odbyt. Narządy takie jak wątroba i trzustka pełnią kluczowe role w trawieniu i metabolizmie. Prawidłowe funkcjonowanie tego układu zapewnia psu energię i składniki odżywcze niezbędne do życia.
Układ oddechowy
Układ oddechowy psa obejmuje nozdrza, jamę nosową, tchawicę, oskrzela i płuca. Odpowiada za dostarczanie tlenu do organizmu i usuwanie dwutlenku węgla. Efektywne oddychanie jest kluczowe dla zdrowia i wydolności fizycznej psa.
Układ krążenia
Serce psa pompuje krew przez naczynia krwionośne, dostarczając tlen i składniki odżywcze do wszystkich komórek ciała. Układ krążenia obejmuje tętnice, żyły i naczynia włosowate, które współpracują, aby utrzymać homeostazę organizmu.
Układ moczowy
Nerki filtrują krew, usuwając zbędne produkty przemiany materii i produkując mocz. Moczowody transportują mocz do pęcherza moczowego, skąd jest wydalany przez cewkę moczową. Prawidłowe funkcjonowanie tego układu jest kluczowe dla utrzymania równowagi wodno-elektrolitowej i eliminacji toksyn z organizmu psa.
Układ rozrodczy
U samców układ rozrodczy składa się z jąder, nasieniowodów i prącia, natomiast u samic z jajników, jajowodów, macicy i pochwy. Te narządy są odpowiedzialne za reprodukcję i przekazywanie cech genetycznych potomstwu.
Skóra i jej przydatki
Skóra psa chroni przed czynnikami zewnętrznymi, reguluje temperaturę ciała i pełni funkcje sensoryczne. Sierść, będąca wytworem skóry, różni się w zależności od rasy i pełni funkcje ochronne oraz izolacyjne. Gruczoły skórne (łojowe i potowe) dbają o nawilżenie skóry i termoregulację.
FAQ – budowa i układy ciała psa
Z jakich części składa się ciało psa?
Ciało psa dzieli się na cztery główne części: głowę, korpus, kończyny przednie oraz kończyny tylne. Każda z nich odpowiada za inne funkcje – od odbierania bodźców, przez ochronę narządów, aż po sprawne poruszanie się.
Jaką rolę pełni szkielet psa?
Szkielet stanowi rusztowanie ciała psa. Chroni narządy wewnętrzne, stabilizuje sylwetkę i umożliwia ruch dzięki współpracy z mięśniami. Bez prawidłowo działającego układu kostnego pies nie mógłby się poruszać.
Dlaczego układ mięśniowy jest tak ważny?
Mięśnie odpowiadają za ruch, siłę i zwinność psa. Umożliwiają bieganie, skakanie, zabawę oraz utrzymanie prawidłowej postawy ciała, a także amortyzują obciążenia podczas aktywności.
Jak działa układ nerwowy psa?
Układ nerwowy odbiera bodźce z otoczenia, przetwarza informacje i kontroluje reakcje organizmu. Dzięki niemu pies uczy się komend, reaguje na zagrożenia i komunikuje się z człowiekiem.
Jaką funkcję pełni układ pokarmowy psa?
Układ pokarmowy odpowiada za trawienie pokarmu i dostarczanie składników odżywczych niezbędnych do życia. Wątroba i trzustka wspierają metabolizm i prawidłowe przyswajanie energii.
Dlaczego układ oddechowy i krążenia są kluczowe dla zdrowia psa?
Układ oddechowy dostarcza tlen, a układ krążenia transportuje go do komórek całego organizmu. Ich sprawne działanie wpływa bezpośrednio na kondycję, wytrzymałość i ogólne zdrowie psa.
Źródło naukowe
K.M. Dyce W.O. Sack C.J.G. Wensing, Anatomia weterynaryjna, wyd. Elsevier, Wrocław 2010.
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
