Jak karmić kota?
Koty mają również bardzo wyrafinowany gust. Przyzwyczajone od oseska do określonego rodzaju pokarmu, mogą w przyszłości odmawiać karmy o innym smaków, fakturze czy zapachu. Może to mieć kluczowe znaczenie, gdy dorosły kot zapadnie na problemy zdrowotne i będzie musiał być żywiony inną dietą.
Z mojego artykułu dowiesz się, jakie potrzeby żywieniowe mają młode i dorosłe koty, czym i jak często je karmić oraz czego unikać w ich diecie. Miłego czytania.
W artykule przeczytasz
Mokra czy sucha karma dla kota? Którą wybrać?
Koty mogą być karmione w jednym z trzech modeli dietetycznych: karmą suchą, karmą mokrą lub dietą BARF. Ewentualnie, jeśli możesz liczyć na wsparcie dietetyka zwierzęcego, który zbilansuje posiłki dla Twojego kota, możesz stosować dietę łączącą suchą i mokrą karmę.
Warto pamiętać: możesz karmić kota:
- Suchą karmą dla kotów
- Mokrą karmą dla kotów
- Dietą BARF
Pamiętaj, że przyzwyczajenia żywieniowe kotów kształtują się już od oseska. To, czym będziesz karmić kota w młodości, może mieć wpływ na to, jak kot będzie podchodził do zmiany modelu karmienia w dorosłości.
Zapamiętaj: im więcej smaków, konsystencji, zapachów i faktur pojawi się w diecie kota od młodości, tym jego gotowość do zmian w przyszłości będzie większa.
Ale uważaj: zbyt częste zmiany diety mogą powodować rozstrój żołądka. Kot nie może mieć zmienianej karmy z miesiąca na miesiąc. Powinien być to proces rozłożony na etapy i dostosowany do wieku kota. Na różnych etapach życia kot ma różne potrzeby dietetyczne. Inaczej należy karmić kota 3-misięcznego, a inaczej 12-miesięcznego.
Szukasz mokrej karmy dla kota?
Reklama
Kliknij i sprawdź: Poesie Delice
Jak karmić kocięta od narodzin do 2. tygodnia życia?
Kocie noworodki w pierwszych dniach życia są całkowicie zależne od matki. To ona odpowiada za ich karmienie, utrzymanie odpowiedniej temperatury ciała oraz stymulację układu pokarmowego i moczowego — robi to poprzez wylizywanie brzuszka i krocza maluchów. Głównym pokarmem jest tzw. siara, czyli pierwsze mleko matki, niezwykle bogate w przeciwciała, enzymy i składniki odżywcze. To właśnie dzięki siarze kocięta nabywają odporność — aż 90% ich immunologicznej ochrony pochodzi z tego pierwszego pokarmu.
Do 3. dnia życia kotki produkują właśnie siarę, która później przekształca się w mleko dojrzałe. Jeżeli z jakiegoś powodu kocięta nie mogą być karmione przez matkę, niezbędne jest podanie preparatu mlekozastępczego przeznaczonego specjalnie dla kociąt.
Kocięta powinny otrzymać siarę w ciągu pierwszych 12 godzin życia. To kluczowe dla ich odporności i prawidłowego rozwoju.
Karmienie kociąt między 2. a 4. tygodniem życia
Między drugim a czwartym tygodniem życia kocięta nadal piją mleko matki (lub preparat mlekozastępczy), ale zaczynają wykazywać zainteresowanie nowymi smakami. To właśnie wtedy zaczynają się im wyrzynać pierwsze zęby mleczne oraz pojawia się odruch lizania. Ten okres to tzw. faza przejściowa, w której możesz stopniowo wprowadzać pokarm półstały — najlepiej w formie bardzo drobnej papki, np. specjalnej mokrej karmy dla kociąt.
Papki należy podawać palcem lub z płytkiego talerzyka, zachęcając malucha do próbowania. Nie zastępują one jednak jeszcze w pełni mleka — mają jedynie pomóc przyzwyczaić się do innych smaków i konsystencji.
Pierwsze papki można wprowadzać, gdy kociak potrafi już lizać i ma pierwsze zęby – zwykle w okolicach 3. tygodnia życia.
Jak karmić kocięta w wieku 5–8 tygodni?
W tym okresie kocięta coraz lepiej radzą sobie z pobieraniem i trawieniem stałego pokarmu. Ich dieta powinna stopniowo zawierać coraz więcej mokrej karmy, a następnie również suchej — ale początkowo dobrze ją moczyć w letniej wodzie, by ułatwić gryzienie i trawienie. To także moment, w którym można stopniowo ograniczać mleko lub preparat mlekozastępczy.
Między 6. a 8. tygodniem życia powinno nastąpić tzw. odsadzenie dietetyczne, czyli całkowite przejście na samodzielne jedzenie. Kocięta zaczynają wtedy jeść regularnie (4–5 razy dziennie), a karmy powinny być bogate w białko, tłuszcze i składniki wspierające rozwój.
Zacznij od moczenia suchej karmy, a później stopniowo ją podawaj w formie chrupiącej – ułatwi to naukę gryzienia.
Jak karmić 3-miesięcznego kota?
Po ukończeniu 8. tygodnia życia kociak powinien być już całkowicie odstawiony od mleka i karmiony pełnoporcjową karmą dla kociąt. Od tej pory opiekun przejmuje pełną kontrolę nad żywieniem. Najlepiej postawić na zbilansowaną karmę przeznaczoną dla juniorów, która dostarcza wszystkich niezbędnych składników wspierających intensywny wzrost.
Taka intensywność wzrostu wymaga dobrej jakości pożywienia, które zawiera przynajmniej 20% białka i 9–35% tłuszczu w suchej masie.
Kocięta w wieku 3 miesięcy rosną naprawdę szybko — potrafią przybierać na wadze nawet 10–13 gramów dziennie! Około 20. tygodnia życia tempo wzrostu u kocurów jeszcze się zwiększa, osiągając nawet 20 gramów dziennie. Kotki rosną nieco wolniej, przybierając średnio 11 gramów dziennie.
Karmienie kota karmą suchą – co warto wiedzieć?
Sucha karma to popularny wybór wśród opiekunów kotów, głównie ze względu na wygodę i długi okres przydatności. Można ją pozostawić w misce na kilka godzin bez obaw, że się zepsuje, co sprawdza się zwłaszcza wtedy, gdy właściciela nie ma w domu przez większość dnia. Dobrej jakości sucha karma dostarcza wszystkich niezbędnych składników odżywczych – o ile została odpowiednio dobrana do wieku, trybu życia i ewentualnych problemów zdrowotnych kota. Należy jednak pamiętać, że karma sucha zawiera bardzo mało wilgoci, dlatego kot powinien mieć stały dostęp do świeżej wody, a opiekun musi kontrolować jego nawodnienie.
Warto wybierać karmy o wysokiej zawartości mięsa i bez zbędnych dodatków, takich jak sztuczne barwniki czy konserwanty. Coraz większą popularnością cieszą się także karmy bezzbożowe – szczególnie u kotów wrażliwych lub nietolerujących glutenu.
Możliwe przyczyny, dla których kot nie chce jeść suchej karmy:
- znudził się smakiem lub zapachem karmy,
- granulki są zbyt duże (częste u kociąt),
- ma problemy z jamą ustną (ból przy gryzieniu),
- miska jest brudna lub nieświeża,
- przeżywa stres, który wpływa na apetyt.
Jeśli Twój kot niechętnie pije wodę, możesz uzupełnić jego dietę mieszając suchą karmę z mokrą lub podając wodę w fontannie – niektóre koty wolą wodę w ruchu!
Karmienie kota karmą mokrą – dlaczego warto?
Mokra karma to pełnoporcjowy, zbilansowany posiłek, który dostarcza kotu nie tylko wartości odżywczych, ale i niezbędnej wody. Zawiera nawet 70–80% wilgoci, co pomaga utrzymać prawidłowe nawodnienie – szczególnie u kotów, które piją mało. Jest też zazwyczaj bardziej aromatyczna i atrakcyjna smakowo, dlatego często lepiej akceptowana przez wybredne koty. Dodatkowo mokre karmy są mniej kaloryczne w przeliczeniu na objętość, dzięki czemu sprawdzają się u kotów z nadwagą.
Wysokiej jakości mokra karma powinna bazować na mięsie, a nie na produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Warto unikać karm z niejasnym składem i sztucznymi dodatkami. Dawkowanie mokrej karmy należy zawsze dopasować do wieku, masy ciała, poziomu aktywności i stanu zdrowia kota – informacje o porcjach znajdziesz na etykiecie produktu.
Mokra karma świetnie sprawdza się również jako urozmaicenie codziennej diety opartej na suchej karmie – poprawia smakowitość posiłków i wspiera zdrowie układu moczowego.
Zalety mokrej karmy:
- wysoka zawartość wody (nawodnienie!),
- niższa kaloryczność – pomoc przy kontroli masy ciała,
- lepsza akceptacja przez wybredne koty,
- większa zawartość mięsa w porównaniu do wielu karm suchych,
- dobra baza do łączenia z karmą suchą.
Jeśli chcesz, by Twój kot pił więcej wody, podawaj mu mokrą karmę przynajmniej raz dziennie. To naturalny sposób na wspieranie pracy nerek i układu moczowego.
Jak karmić kota suchą i mokrą karmą?
Warto wiedzie, że kot może jeść dietę łączącą mokrą i suchą karme. Optymalne rozwiązanie to zachowanie proporcji 9:1 karmy mokrej w stosunku do karmy suchej. Karma sucha jest zdecydowanie bardziej kaloryczna w mniejszej objętościowo porcji.
Głównym wyzwaniem stojącym przed osobami, które chcą karmić kota w modelu łączonym, jest obliczenie dziennego zapotrzebowania kota na energię (DER) oraz obliczenie ile kalorii znajduje się w porcji karmy suchej i mokrej.
Zapotrzebowanie kota na kalorie oraz kaloryczność karm wyliczysz, korzystając z naszego poradnika:
Dieta BARF dla kota
Dieta BARF (Biologically Appropriate Raw Food) to sposób żywienia oparty na modelu diety dzikich kotowatych. Polega na podawaniu surowego mięsa, kości, podrobów oraz odpowiednio dobranych suplementów. To podejście zyskuje popularność wśród opiekunów, którzy chcą karmić kota w sposób jak najbardziej naturalny i unikać przetworzonych składników. Choć dieta BARF może przynieść korzyści, wymaga dużej wiedzy i zaangażowania. Posiłki trzeba dokładnie bilansować, by zapewnić kotu odpowiednią ilość kalorii, białka, tłuszczów, witamin i minerałów – w zależności od jego wieku, masy ciała, stanu zdrowia i poziomu aktywności.
W tej diecie kluczową rolę odgrywa mięso mięśniowe oraz produkty pochodzenia zwierzęcego. Warzywa i owoce mogą być dodatkiem, ale nie stanowią podstawy jadłospisu. Zdecydowanie nie zaleca się podawania resztek z ludzkiego stołu – układ pokarmowy kota różni się od ludzkiego i nie przystosował się do takich produktów.
Elementy typowej diety BARF:
- surowe mięso mięśniowe (np. indyk, wołowina, królik),
- surowe kości mięsne (dopasowane wielkością do kota),
- podroby (np. serca, wątroba, żołądki),
- suplementy: tauryna, wapń, witamina E, oleje (np. z łososia),
- niewielki dodatek warzyw lub owoców (np. dynia, cukinia).
Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z BARF-em, skonsultuj się z dietetykiem weterynaryjnym. Pomoc specjalisty pozwoli uniknąć niedoborów i błędów w proporcjach.
Czy kot może być wegetarianinem?
Nie, kot nie może być wegetarianinem – i to z bardzo ważnych, biologicznych powodów.
Koty są obligatoryjnymi mięsożercami, co oznacza, że ich organizm nie jest przystosowany do trawienia roślinnych źródeł białka i nie potrafi syntetyzować niektórych niezbędnych składników odżywczych, które występują wyłącznie w mięsie.
Dlaczego kot nie może być na diecie wegetariańskiej?
- Brak tauryny – to aminokwas występujący tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jej niedobór prowadzi do ślepoty i niewydolności serca.
- Brak witaminy A w formie gotowej – kot nie potrafi przekształcać beta-karotenu w retinol (aktywną witaminę A).
- Brak kwasu arachidonowego – ten tłuszczowy składnik odgrywa kluczową rolę w procesach zapalnych i hormonalnych; kot nie wytwarza go samodzielnie.
- Nieefektywne trawienie węglowodanów – koty mają niski poziom enzymów trawiących skrobię, a ich przewód pokarmowy jest krótki i przystosowany do mięsa.
Próby przestawienia kota na dietę wegetariańską mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, a nawet do śmierci zwierzęcia. To sprzeczne z jego fizjologią.
Jak często karmić kota?
Optymalna częstotliwość karmienia kota zależy od jego wieku, stanu zdrowia oraz stylu życia. Koty to gatunek przystosowany do pobierania wielu małych posiłków w ciągu doby, co wynika z ich naturalnego trybu życia i instynktu łowieckiego.
W przypadku kociąt w okresie odstawiania dietetycznego (zwykle między 5. a 8. tygodniem życia), zaleca się podawanie pokarmu co około 4 godziny w małych porcjach. Takie rozłożenie posiłków wspiera rozwój układu pokarmowego i zapewnia stały dostęp do energii oraz składników odżywczych.
Dorosłe koty powinny być karmione co najmniej 3 razy dziennie, choć optymalna liczba posiłków to 4–5 dziennie. Małe porcje podawane w regularnych odstępach pomagają utrzymać stabilny poziom glukozy we krwi, wspierają prawidłową przemianę materii i ograniczają ryzyko nadwagi. Zbyt rzadkie karmienie może prowadzić do zaburzeń metabolicznych, tzw. efektu „spichrzania”, oraz rozregulowania gospodarki energetycznej organizmu.
Stałe i zrównoważone żywienie ma także znaczenie behawioralne – redukuje stres, zapobiega frustracji żywieniowej i sprzyja lepszemu samopoczuciu zwierzęcia.
| Pora dnia | Rodzaj karmy | Sposób podania |
|---|---|---|
| Rano (po przebudzeniu) | Karma mokra | Bezpośrednio do miski |
| Przed wyjściem do pracy | Karma sucha | Wsypana do miski |
| W ciągu dnia | Karma sucha | Porcja w automatycznym karmidle |
| Po powrocie do domu | Karma sucha | Bezpośrednio do miski |
| Wieczorem (przed snem) | Karma mokra | Do miski, jako ostatni posiłek |
W naturalnych warunkach koty wolno żyjące spożywają od 12 do nawet 20 małych posiłków dziennie. Liczba ta zależy m.in. od wieku, wielkości zwierzęcia oraz skuteczności w polowaniu. W warunkach domowych nie da się wiernie odwzorować takiej częstotliwości żywienia, dlatego warto rozważyć podawanie mniejszych porcji kilka razy dziennie, by lepiej odpowiadać na naturalne potrzeby kota.
Karmienie kota do woli, czyli bez ograniczeń
Ad libitum to model żywienia polegający na zapewnieniu kotu stałego, nieograniczonego dostępu do pokarmu. W takim systemie zwierzę samo decyduje, kiedy i ile zje, co może wydawać się naturalne i wygodne dla opiekuna.
Do zalet żywienia ad libitum należy przede wszystkim prostota – kot nie jest ograniczany porami posiłków, co teoretycznie pozwala mu dostosować jedzenie do własnych potrzeb fizjologicznych.
Wśród zagrożeń żywienia ad libitum należy wskazać, że, zwłaszcza u kotów kastrowanych oraz niewychodzących – taki sposób karmienia może prowadzić do nadmiernego pobierania kalorii, a w konsekwencji do nadwagi lub otyłości.
Dodatkowo, u kotów ze skłonnością do zachowań kompulsywnych (np. zajadania stresu lub nudy), stały dostęp do karmy może wzmacniać niepożądane mechanizmy behawioralne.
Model ad libitum nie odtwarza także naturalnych wzorców łowieckich, które dla wielu kotów są ważnym elementem stymulacji psychicznej.
Czym karmić wybrednego kota?
Wybredność u kotów jest zjawiskiem powszechnym i często wynika z ich naturalnych instynktów łowieckich. W środowisku dzikim koty rzadko jedzą ten sam rodzaj pokarmu przez dłuższy czas – preferują różnorodność smaku, zapachu i tekstury, co chroni je przed nadmiernym uzależnieniem się od jednego źródła pożywienia. Podobne zachowania obserwuje się również u kotów domowych.
Aby zachęcić wybrednego kota do jedzenia, warto oferować mu różne formy pożywienia, o różnej strukturze (pasztet, kawałki w sosie, mus), a także produkty o różnych źródłach białka (np. indyk, wołowina, królik). Istotna jest także temperatura posiłku – koty preferują pokarm o temperaturze zbliżonej do temperatury ciała zdobyczy, czyli pokarm powinien być podawany w temperaturze pokojowej (ok. 20–25°C), a nie prosto z lodówki.
Warto również pamiętać, że koty nie odczuwają smaku słodkiego – ich preferencje smakowe skupiają się głównie na białkach i tłuszczach, a nie na węglowodanach. Dobrym rozwiązaniem przy wybrednych kotach jest rotacja różnych smaków w obrębie tej samej, wysokiej jakości marki karmy.
Czym karmić kota alergika?
Podstawą żywienia kota alergika powinna być karma monobiałkowa lub karma hipoalergiczna, zawierająca jedno źródło białka, z którym organizm kota wcześniej się nie zetknął. Często stosuje się tzw. nowe białka, takie jak: królik, jeleń, przepiórka, kangur, a także białka hydrolizowane – rozbite na mniejsze cząsteczki, dzięki czemu są mniej reaktywne dla układu immunologicznego.
W przypadku potwierdzonej alergii warto sięgnąć po karmy weterynaryjne przeznaczone dla zwierząt z nietolerancjami pokarmowymi. Karmy te są wolne od zbędnych dodatków, barwników, aromatów i zbóż. W niektórych przypadkach lekarz weterynarii może zalecić przygotowywanie domowej diety eliminacyjnej pod ścisłą kontrolą specjalisty.
Zanim wprowadzisz karmę hipoalergiczną, skonsultuj się z lekarzem weterynarii – tylko prawidłowo przeprowadzona dieta eliminacyjna może dać wiarygodne efekty diagnostyczne.
Podsumowanie
Żywienie kota powinno być indywidualnie dopasowane do jego wieku, rasy, poziomu aktywności oraz ewentualnych problemów zdrowotnych. W zależności od preferencji opiekuna i potrzeb zwierzęcia, można wybrać karmienie karmą suchą, mokrą, stosować dietę łączoną lub dietę BARF. Niezależnie od wybranej metody, warto określić dzienne zapotrzebowanie kota na kalorie – inne będzie ono u kotów wychodzących, inne u spokojnych kotów domowych, a jeszcze inne u kotów po sterylizacji. Dorosłego kota najlepiej karmić 4–5 razy dziennie w regularnych odstępach. W przypadku karmienia wyłącznie suchą karmą, szczególną uwagę należy zwrócić na odpowiedni poziom nawodnienia – kot powinien mieć zawsze dostęp do świeżej wody.
FAQs
Czy kot może jeść gotowane mięso?
Tak, ale bez przypraw, cebuli, czosnku i tłuszczu. Gotowane mięso może być zdrowym dodatkiem do diety.
Co zrobić, gdy kot nie chce jeść?
Sprawdź stan zdrowia u weterynarza. Koty szybko tracą apetyt przez stres, ból lub chorobę – nie warto zwlekać.
Źródła
A. Kurosad, Żywienie kotów, w: Ceregrzyn, R. Lechowski, B. Barszczewska (red.), Podstawy żywienia psów i kotów. Podręcznik dla lekarzy i studentów weterynarii, Wyd. Edra Urban&Partner, Wrocław 2019.
National Research Council, Your cat`s nutritional needs, https://nap.nationalacademies.org/resource/10668/cat_nutrition_final.pdf (Dostęp: 12.07.2025)
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
